Russische sportmassage

Wetenschap in beweging: door Oleg Bouimer

Oorspronkelijke titel:  Russian Sports Massage, Science in Action
Vertaald door Masseurs Netwerk Nederland in overleg en 
met toestemming van de auteur

Sportmasseurs en massagetherapeuten zoeken voortdurend naar mogelijkheden om hun massagepraktijken te laten groeien en hun expertise en deskundigheid uit te breiden en te verbeteren.

Soms, kan dit eenvoudig door een andere massagemethode toe te voegen aan het palet van mogelijke massages waar de klant uit kan kiezen voor zijn / haar behandeling. De vraag is echter of je je klanten daardoor zult kunnen behouden.

Laten we het in het bijzonder hebben over sportmassage.  Op basis van mijn jarenlange ervaring zowel in het lesgeven als in mijn massagepraktijk, moet ik helaas constateren dat er in het algemeen een beperkte kennis is over wat sportmassage nu precies is en wat het kan betekenen voor sporters. Om hier wat meer duidelijkheid in te brengen, wil ik in dit artikel graag de Russische Sportmassage introduceren. Naar mijn mening is de Russische Sportmassage het meest geavanceerde systeem van sportmassage in de wereld. In de voormalige Sovjet Unie werd Sportmassage beschouwd als een integraal onderdeel van de sportbeoefening in trainingen en wedstrijden. Sportmassage heeft een grote bijdrage geleverd aan de overweldigende successen van de Russische atleten bij diverse Olympische Spelen. Sportmasseurs en massagetherapeuten werden zeer gewaardeerd en stonden zij aan zij met sportartsen, fysiotherapeuten, trainers en coaches.

Een stukje historie

  • Massage is sinds 1876 in Rusland een verplicht studie onderdeel bij medische opleidingen;
  • In de periode tussen 1882 en 1911 hebben meer dan 20 artsen een graad behaald in Massagetherapie;
  • In 1888 werd in Moskou het Instituut voor Massage en Gymnastiek opgericht;
  • Het eerste boek over sportmassage werd gepubliceerd in 1906 door de Russische wetenschapper Professor en dokter Zabludovsky;


Prof. Zabludovsky

  • Tussen 1924 en 1930 beschreef Dr. Sarkisov – Sirasini, die wordt beschouwd als de grondlegger van de moderne Sportmassage, de basis concepten van de Russische Sportmassage en begon hij deze te onderwijzen aan het “Central Institute of Physical Therapy” in Moskou;
  • Sinds 1924 is onderwijs in Sportmassage verplicht voor opleidingen voor Lichamelijke Opvoeding;
  • Tussen 1950 – 1970 verschenen steeds meer en betere studies met betrekking tot sportmassage in de voormalige USSR. Massagetherapeuten werden hoog gewaardeerd door de regering  en ontvingen van hen samen met de atleten waar ze mee werkten zelfs “medailles van verdiensten”.

Russische sportmassage versus Zweedse massage

Om het bijzondere en unieke van de Russische sportmassage te herkennen, beschrijven we de belangrijkste aspecten van de Russische sportmassage (RSM) in vergelijking met de Zweedse massage.

  1. RSM is gebaseerd op wetenschappelijk ontwikkelde protocollen;
  2. De strijkingen en andere technieken (knedingen, fricties) worden uitgevoerd in een frequentie van 120 – 140 strijkingen / minuut; dit is significant groter dan bij de Zweedse massage;
  3. Binnen RSM worden unieke specifieke gecombineerde frictie / knedingstechnieken toegepast (lichter uitgevoerde knedingen met een snelle frictie component, in het bijzonder zeer geschikt bij pre-activiteit sportmassage).

Laten we de genoemde punten meer in detail bespreken.

ad 1. Zonder kennis van de uitgebreide literatuur is de massagetherapeut eigenlijk puur bezig met het uitvoeren van handgrepen in een bepaalde volgorde en intensiteit. Mogelijk doet de masseur dan zelfs meer kwaad dan goed: het is de vraag of de massagebehandeling effectief zal zijn.  Bovendien zal de masseur niet adequaat kunnen reageren op meningen en artikelen van sommige artsen en onderzoekers die stellen dat atleten geen voordeel hebben van sportmassage. Het zal duidelijk zijn dat je dan zeker meer dan 1 persoonlijk succesverhaal van de inzet van jouw massage bij jouw atleten zal moeten kunnen aanvoeren om tegenwicht te bieden aan deze stellingname. Kennis is dus heel belangrijk voor alle sportmasseurs om enerzijds de effectiviteit van de behandeling beter te kunnen vaststellen en anderzijds meer respect en erkenning te verkrijgen voor jou als sportmasseur zelf én voor de sportmassage als beroep in het algemeen.

ad 2. Het ontwikkelen van een hogere uitvoeringssnelheid van de strijkingen (natuurlijk uitgevoerd in de richting van de bloed- en lymfestroom) is noodzakelijk om een sterke actiepotentiaal voor de hersenen te ontwikkelen om zo (zo snel mogelijk) een gewenste respons te krijgen van het centrale zenuwstelsel. Van belang is op te merken dat de uitvoeringssnelheid varieert. Echter, het ritme waarmee de handgrepen worden uitgevoerd moet constant blijven. Het vinden van het juiste ritme tijdens een massagebehandeling is voor jou als sportmasseur van groot belang om de overbelasting van de spieren goed te kunnen behandelen.

ad 3. Knedingen zijn de belangrijkste massagehandgrepen voor skeletspieren. In het algemeen zou je als massagetherapeut tenminste 50% van de tijd van een massagebehandeling moeten besteden aan knedingen. Echter, veel massagetherapeuten passen knedingen te weinig toe tijdens hun behandelingen, omdat zij geloven dat er door het uitvoeren van de knedingen teveel druk komt te staan op hun vingers / duimen. Dit kan worden voorkomen door meer verschillende knedingen te leren en deze correct te leren uitvoeren. Een van de autoriteiten in de massagewereld, Dr. Kramarenko, schreef in 1953: “Je kunt het niveau van een massagetherapeut bepalen door alleen maar goed te kijken naar de uitvoering van zijn knedingen”.

Naast enkele duidelijke verschillen in technische uitvoering dienen Russische sportmassage en Zweedse massage ook verschillende doelen: Zweedse massage wordt vooral gebruikt ter ontspanning, terwijl Russische sportmassage  specifiek is ontwikkeld als massagemethode voor, na en tijdens wedstrijden en trainingen van (professionele sporters). 

Hier komen we op een ander belangrijk punt: de “mindset” van de sportmasseur zorgt ervoor dat de sportmasseur als een geheel eigen professie gezien moet worden. RSM is een wetenschappelijk onderbouwd massagemethode, ontwikkeld over een periode van meer dan 100 jaar en aanbevolen door artsen. Goed opgeleide sportmasseurs zien dat hun arbeid wordt geïntegreerd in het trainingsproces van de sporters. Zij overleggen met trainers en coaches over de inzet van noodzakelijke sportmassage behandelingen en trainingssessies voor de sporters.  Door deze samenwerking komt de ervaring van het geven en ontvangen van een sportmassage behandeling op een geheel nieuw en een hoger plan te staan.
Dit betekent ook dat, als de erkenning voor sportmassage toeneemt, de sportmasseur zelf steeds meer zal gaan besluiten wanneer sportmassagebehandelingen gegeven moeten worden: hoe vaak en hoe lang (gebaseerd op de specifieke situatie van de sporter en niet de beschikbare tijd). Ook zal de sportmasseur dan steeds meer aan de sporter aangeven wat hij in de tijd tussen de trainingen en massage behandelingen kan doen om te komen tot een optimale prestatie. Het zal duidelijk zijn dat deze mindset heel anders is dan de mindset van een masseur die zich richt op de Zweedse massage.

Verschillende werelden

De meeste spa’s  en massagepraktijken bieden sportmassage aan als massagebehandeling. Veel massagetherapeuten zijn actief tijdens sportevenementen en sommigen van hen werken binnen professionele sportteams. Vaak is er echter onvoldoende erkenning, waardering en een passende financiele vergoeding. Dit komt grotendeels omdat de voordelen van sportmassage onvoldoende duidelijk zijn voor de organisaties en dat er te weinig goed opgeleide sportmasseurs / massagetherapeuten zijn.
Met andere woorden: het is niet genoeg om met een massagetafel op een sportevenement aanwezig te zijn en zo een sportmassage expert te zijn / worden. Tegelijkertijd zijn er veel opleidingen, boeken en dvd’s over sportmassage op de markt. Het is echter de vraag of je hiermee echt onderbouwde en succesvolle massagebehandelingen kunt geven en als een expert sportmasseur kan functioneren. Het gaat erom dat je vanuit de wetenschap de sportmassage benadert en vanuit die kennis je vaardigheden ontwikkeld. De Russische sportmassage is daar voor jou de basis om vanuit te starten.

Dus, Russisch of niet, sportmassage heeft zijn eigen krachtige toepassing en mag niet worden verward of vermengd met sommige variaties van Zweedse of Deep Tissue massage gecombineerd met PNF (= Proprioceptieve Neuromusculaire Facilitatie of andere spier energie technieken (Muscle Energy Techniques).

Het is mijn diepste wens dat collega massagetherapeuten ervoor kiezen om, in het belang van de sporters en atleten, dit unieke wetenschappelijk onderbouwde systeem van sportmassage te leren en er zich steeds verder in te bekwamen. Russische sportmassage wordt ondersteund door een lange historie en veel wetenschappelijk onderzoek.
Ik hoop dat de Russische sportmassage wordt omarmd door massage opleidingen en sportmasseurs / massagetherapeuten door het hele land en in de wereld. Zo kunnen we ervoor zorgen dat er een hoog gewaardeerde en erkende community zal ontstaan van sportmassage experts verenigd onder de vlag van de Russische sportmassage.

 

Oleg Bouimer is directeur “Advanced Studies” van het “Southern California
Health Institute” en een voormalig professioneel atleet uit Oekraïne. Oleg is al meer dan 30 jaar specialist in revalidatie, onderzoeker en leraar. Hij is cum laude gepromoveerd bij het “State Institute of Physical Education” in Oekraïne. Als onderzoeker voltooide hij diverse experimentele studies over de effectiviteit van massagetherapie bij sportblessures bij het Centrum voor Wetenschappelijk aan “The State Medical Institute” in Oekraïne.
Oleg is directeur van het “Global Wellness Institute”, een non-profit organisatie, met als belangrijkste doel het uitvoeren van onderzoek naar massagetherapie. Op dit moment begeleidt Oleg het Russische Olympische Triatlon team. Hij komt in september naar Nederland voor de begeleiding van triatleten bij het Wereldkampioenschap triatlon dat in Rotterdam wordt georganiseerd.