Wetenschapcat: Aanvullende behandelingen

Tendinopathie

Dit uitgebreide overzichtsartikel gaat over peesblessures en specifiek over overbelastingsblessures van pezen. Dit wordt tendinopathie genoemd.
Tendinopathie is een complexe, veelzijdige aandoening van de pees, gekenmerkt door pijn, achteruitgang van de functie en verminderde inspanningstolerantie.
De meest voorkomende overbelastingstendinopathieën zijn de rotator cuff pees, mediale en laterale elleboog (tenniselleboog en golferselleboog), patellapees, gluteale pezen en de achillespees. Kenmerken van een tendinopathie zijn onder meer disorganisatie van collageenvezels, een toename van de kleine bloedvaatjes (neovascularisatie), sensorische innervatie van zenuwen, ontregelde homeostase van extracellulaire matrix, meer immuuncellen, meer ontstekingsmediatoren en meer celdood (apoptose).

Hoewel de diagnose meestal wordt gesteld op basis van klinische symptomen, kunnen in sommige gevallen palpatie op pijn, functietestsen en beeldvorming zoals echografie nodig zijn. De behandelopties bestaan uit verschillende oefenprogramma’s, therapeutische modaliteiten zoals shockwave-therapie en eventueel chirurgische ingrepen. De effectiviteit van operaties is niet duidelijk. Shockwave-therapie heeft voor sommige maar niet alle tendinopathieën een meerwaarde. Oefenprogramma’s zijn het belangrijkste om aan te bevelen aan mensen met peesblessures. De oefenprogramma’s dienen opbouwen te zijn qua zwaarte en gevarieerd. Zuiver excentrische oefeningen is vaak onvoldoende. Beter wordt er gewerkt van statisch, naar concentrisch én excentrisch om ten slotte met sprong- en loopoefeningen te eindigen.

Toekomstig onderzoek moet zich richten op het verklaren van de kernmerken en op het verbeteren van de revalidatieprotocollen.

Noot van MNN: wil je meer leren over de pathofysiologie, diagnostiek en behandeling van peesblessures? Dan is de e-learning ‘verdieping in peesblessures’ een aanrader. Klik hier voor meer informatie over deze online cursus.

Auteur: Jaap Wonders, Revalidatiewetenschapper, Sportfysiotherapeut, Manueel therapeut & Leefstijltherapeut

Literatuur

Millar, N. L., Silbernagel, K. G., Thorborg, K., Kirwan, P. D., Galatz, L. M., Abrams, G. D., Murrell, G., McInnes, I. B., & Rodeo, S. A. (2021). Tendinopathy. Nature reviews. Disease primers, 7(1), 1.

Wetenschapcat: Aanvullende behandelingen

Het effect van Zweedse massage op pijn bij patiënten met reumatoïde artritis

Massage wordt effectief ingezet bij diverse patiëntengroepen. Recent is er een gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT) uitgevoerd om te kijken hoe patiënten met reumatische artritis reageren op Zweedse massages (Sahraei et al. 2021). In december 2021 is deze studie gepubliceerd in het tijdschrift Complementary therapies in clinical practice.

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte (het afweersysteem keert zich tegen het lichaam) waarbij gewrichten zijn ontstoken. Handen, polsen, knieën, enkels en/of voeten zijn pijnlijk, dik of stijf. Buigen of strekken gaat moeilijk. Het klachtenpatroon is vaak wisselend met periodes waarin mensen meer last hebt van gewrichtsontstekingen en periodes waarin weinig of geen gewrichtsontstekingen ervaren worden.

Het doel van de studie was om te beoordelen wat het effect van Zweedse massage was op pijn en het gebruik van pijnstillers. In totaal werden er 60 mensen met reumatoïde artritis opgenomen in deze studie. De helft (n=30) zat in een controle groep en de andere helft in de experimentele groep (n=30).
De experimentele groep kreeg een Zweedse massage van 30 minuten, twee keer per week in de eerste vier weken en drie keer per week in de volgende vier weken. De controlegroep ontving alleen reguliere zorg.

Een VAS-score is gebruikt om de pijn te meten voorafgaan aan het experiment, direct na de 8 weken massage en een maand na de laatste massage. Natuurlijk werden de pijnscores ook bij de controlegroep afgenomen op dezelfde tijdstippen.

Uit de resultaten blijkt dat er een significant verschil (p = 0.01) was tussen de twee groepen wat betreft de gemiddelde pijnscores en het innemen van pijnmedicatie. De groep die de massages kreeg ervaarde minder pijn en het gebruik van pijnstillers nam af.

Uit deze resultaten kunnen we concluderen dat Zweedse massage effectief kan zijn in het verminderen van pijn bij patiënten met reumatoïde artritis en dat deze mensen minder pijnstillers nodig hebben.

Hierbij moet opgemerkt worden dat massage aanvullend (complementaire behandeling) ingezet kan worden bij deze doelgroep. Beweeginterventies bij de fysiotherapeut, adviezen omtrent belasting en belastbaarheid bij een ergotherapeut en leefstijlinterventies bij een leefstijltherapeut of leefstijlcoach zijn de primaire zorg. Het is belangrijk dat mensen met reumatoïde artritis zo veel mogelijk in beweging blijven en geadviseerd worden om een actief en gezond leven te leiden. Enkel het geven van massages (zonder adviezen en oefeningen) kan namelijk een passieve coping en inactiviteit als gevolg hebben.

Auteur: Jaap Wonders, Revalidatiewetenschapper, Sportfysiotherapeut, Manueel therapeut & Leefstijltherapeut

Literatuur

Sahraei, F., Rahemi, Z., Sadat, Z., Zamani, B., Ajorpaz, N. M., Afshar, M., & Mianehsaz, E. (2021). The effect of Swedish massage on pain in rheumatoid arthritis patients: A randomized controlled trial. Complementary therapies in clinical practice, 46, 101524. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.ctcp.2021.101524

Wetenschapcat: Aanvullende behandelingen

Tens effectief bij chronische pijn musculoskeletaal systeem

Bij het gebruik van “Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation”, oftewel TENS, wordt de huid elektrisch gestimuleerd met behulp van elektroden. In deze meta-analyse wordt het effect van TENS bij chronische musculoskeletale pijn onderzocht aan de hand van 29 studies.

In de opgenomen studies werden de deelnemers verdeeld in groepen en werd het gebruik van TENS vergeleken met een placebo. Uit de resultaten van deze meta-analyse blijkt dat TENS chronische musculoskeletale pijn significant meer verlicht dan een placebo. Gemiddeld zorgde TENS voor een drie keer zo grote verlichting van pijn vergeleken met een placebo. Ook blijkt dat patiënten met chronische musculoskeletale pijnklachten door het gebruik van TENS minder pijnstillende medicatie gebruiken.

Uit de resultaten van deze meta-analyse kunnen we concluderen dat TENS een effectieve behandeling is om chronische pijn aan het musculoskeletale systeem te verlichten.

Literatuur

Johnson, M., & Martinson, M. (2007): Efficacy of electrical nerve stimulation for chronic musculoskeletal pain: a meta-analysis of randomized controlled trials. Pain, 130(1-2), 157-165.

Wetenschapcat: Aanvullende behandelingen

Tens mogelijk veiliger alternatief bij patiënten met chronische lage rugpijn dan gebruik pijnstillers en ontstekingsremmers

“Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation” (TENS) is mogelijk een veiliger alternatief voor het gebruik pijnstillers en ontstekingsremmers bij patiënten met chronische lage rugpijn. In deze meta-analyse worden 12 studies opgenomen om het effect van TENS bij chronische lage rugpijn te onderzoeken.

Gemiddeld werden de patiënten in de opgenomen studies gedurende 6 weken behandeld.  Uit de resultaten van deze meta-analyse blijkt dat TENS zorgt voor een significante vermindering van chronische lage rugpijn. Ook blijkt dat patiënten die minder dan 5 weken behandeld worden een significante vermindering van pijn ervaren, terwijl dit niet het geval is bij patiënten die langer dan 5 weken behandeld worden. In slechts 1 van de opgenomen studies werd er ook een controlegroep onderzocht, waardoor het moeilijk is de resultaten van deze meta-analyse te vergelijken met een andere behandeling of een groep patiënten die geen behandeling krijgen.

Uit de resultaten van deze meta-analyse kunnen we concluderen dat TENS op korte termijn leidt tot een vermindering van lage rugpijn.

Literatuur

Jauregui, J. J., Cherian, J. J., Gwam, C. U., Chughtai, M., Mistry, J. B., Elmallah, R. K., … & Mont, M. A. (2016). A meta-analysis of transcutaneous electrical nerve stimulation for chronic low back pain. Surg Technol Int28, 296-302.

Wetenschapcat: Aanvullende behandelingen

Tens effectief voor verminderen spiervermoeidheid

Wang (2017) onderzocht het gecombineerde effect van massage en “Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation” (TENS) op de vermoeidheid van een van de kuitspieren, de Gastrocnemius. 20 gezonde mannen tussen de 20 en 30 jaar namen deel aan deze studie en werden verdeeld in een TENS-groep en een groep die behandeld werd met zowel massage als TENS.
Voor de behandeling voerden de deelnemers een kuitoefening uit totdat zij dit niet meer vol konden houden, om zo spiervermoeidheid te veroorzaken. Uit de resultaten van de studie bleek dat de spiervermoeidheid in beide groepen af was genomen in de eerste 2 dagen na de behandeling. Ook bleek er geen verschil te zijn tussen beide groepen in hoeverre de vermoeidheid was afgenomen. Uit deze resultaten blijkt dat zowel TENS als een combinatie van massage en TENS effectief is om spiervermoeidheid te verminderen.

Literatuur

Wang, J. S. (2017): Therapeutic effects of massage and electrotherapy on muscle tone, stiffness and muscle contraction following gastrocnemius muscle fatigue. Journal of physical therapy science29(1), 144-147.

Wetenschapcat: Aanvullende behandelingen

Tens mogelijk effectieve behandeling bij acute lage rugpijn

Bij het gebruik van Transcutaneous Electric Nerve Stimulation, oftewel TENS, worden perifere sensorische zenuwen gestimuleerd door middel van het plaatsen van elektroden op de huid. Het doel is om door middel van deze stimulatie pijn te verlichten.

Binny et al. (2019) onderzochten in een systematische review het effect van TENS bij acute lage rugpijn. 3 studies, die allemaal een experimentele en een controlegroep bevatten, werden opgenomen in deze review. In een van de opgenomen studies werd TENS als eenmalige behandeling ingezet, in een andere studie werd TENS ingezet voordat oefentherapie startte en in de laatste studie ontvingen deelnemers gedurende 5 weken 2 keer per week een TENS behandeling.

De resultaten van een van de opgenomen studies leverden bewijs van lage kwaliteit dat een eenmalige behandeling met TENS acute lage rugpijn vermindert. Uit de andere opgenomen studies konden geen duidelijke conclusies getrokken worden. Uit de resultaten van deze systematische review blijkt dus dat TENS een mogelijke effectieve behandeling is bij acute lage rugpijn, maar dat er meer studies van hoge kwaliteit uitgevoerd moeten worden voordat dit met zekerheid te zeggen is.

Literatuur

Binny, J., Wong, N. L. J., Garga, S., Lin, C. W. C., Maher, C. G., McLachlan, A. J., … & Shaheed, C. A. (2019): Transcutaneous electric nerve stimulation (TENS) for acute low back pain: systematic review. Scandinavian journal of pain, 19(2), 225-233.