Tagarchief: msp opleidingen

Vacature Sportverzorger FC Boshuizen

Voetbalvereniging FC Boshuizen uit Leiden (1e klasse KNVB zondag) zoekt voor het
aankomende seizoen 2019 – 2020 een ambitieuze Sportverzorger voor de A selectie. De
voorkeur gaat uit naar een gediplomeerde MSP Opleidingen / ACE Sportverzorger. Affiniteit met voetbal is een pre.

De werkzaamheden bestaan uit:

  • het verzorgen van de spelers tijdens de trainingsavonden: dinsdag-, donderdag- en vrijdagavond van 18:45 uur tot 21:30 uur (de vrijdagavond is tot eind oktober en vervalt daarna).
  • het verzorgen van de spelers voor en tijdens de wedstrijden op zondagmiddag bij het eerste elftal zowel bij thuis- als uitwedstrijden
  • samenwerken met de trainersstaf en fysiotherapie FMT

Uiteraard bieden wij een passende beloning voor deze functie.
Indien u interesse heeft in deze functie kunt u uw reactie met CV richten aan Han Sjardijn,
email: han.sjardijn@gmail.com

Opleiding Lipomassage

Op zondag 10 maart 2019 start de bijzondere Opleiding Lipomassage.

Zeer uitgebreide en onderbouwde opleiding Lipomassage (cellulite massage, afslankmassage, lypossage) met technieken uit de bindweefselmassage en lymfedrainage.

Lipomassage is de nieuwste techniek voor figuurcorrectie zonder medisch ingrijpen. Via een combinatie van verschillende massagetechnieken wordt cellulite aangepakt, zodat de huid van heupen, billen, benen, armen en buik strakker wordt. Door de stevige en diepe massagetechniek wordt de huid mooier en de omvang minder. De behandeling helpt het lichaam tevens te reinigen van gifstoffen en opgehoopt vocht.

>> meer informatie en aanmelden

Informatie opleiding

  • Zeer ervaren docent
  • mooie aanvulling voor je massagepraktijk
  • meer klanten, nieuwe dienstverlening
  • inclusief studiewijzer
  • inclusief starterspakket therapeutische gels (slimming, toner en lymfegel) van NAQI

Programma

De opleiding bestaat voor ca. 75% uit praktijk. We leren en oefenen de handgrepen en de opbouw van de lipomassage behandeling uitvoerig.

Module I (2 lesdagen)

  • Inleiding: opbouw cursus, thuiswerkopdrachten
  • Theorie: Huid, lymfe en aandoeningen
  • Theorie / praktijk: Handgrepen zone 1 (massage benen voorzijde en achterzijde, billen en buik)
  • Communicatie: verwachtingen cliënt
  • Opbouw lipomassage behandeling

Module II (2 lesdagen)

  • Thuiswerkopdrachten: bespreken eerdere opdrachten en nieuwe opdrachten
  • Uitwisselen ervaringen
  • Oefenen handgrepen zone 1
  • Theorie / praktijk: Handgrepen zone 2 (rug, armen en borst)
  • Casuïstiek
  • Thuiswerk opdracht nieuw

Module III (1 lesdag)

  • Praktijk: oefenen handgrepen zone 1 en 2
  • Casuïstiek
  • Herhalen en vragen beantwoorden uit de praktijk
  • Afronden en uitreiken certificaat Lipomassage Practitioner

Locatie / Adres

Rooseveltstraat 12
2321BM Leiden
m: info@mspopleidingen.nl
t: 06-39604164

 

>> Meer informatie en aanmelden

Cursus specialisatie massagetechnieken

Inleiding

n de cursus leer je veel verschillende nieuwe en speciale geavanceerde massagetechnieken. Bovendien leren we je nog extra rekkings- en mobilisatietechnieken, die je als sportmasseur, sportzorgmasseur en wellnessmasseur direct kunt toepassen bij je klanten in de praktijk. Zo kan je jouw klanten een nog betere massagebehandeling geven.
In de cursus “Speciale massagetechnieken” sluiten we aan bij het competentieprofiel van de sportmasseur, sportzorgmasseur en de wellnessmasseur.

Denk hierbij aan de volgende massagetechnieken:

  • triggerpoint massage;
  • deep tissue massage;
  • bindweefselmassage;
  • lymfedrainage;
  • speciale effleurages, petrissages en huidtechnieken.

Daarnaast leer je als extra technieken:

  • myofasciale technieken (hold release en traction release);
  • stretch technieken;
  • mobilisatietechnieken.

>> Meer informatie en aanmelden

Opleiding Sportzorgmasseur

Inleiding

De opleiding Sportzorgmasseur is dé vervolgopleiding voor de gediplomeerde sportmasseur. Met deze opleiding neem je als gediplomeerd Sportzorgmasseur een serieuze plaats in de sportzorgketen in. Het NGS heeft het initiatief genomen voor het opstellen van het kwalificatieprofiel. Het SCAS ( = Stichting Certificering Actoren in de Sportgezondheidszorg) accrediteert de opleidingen. Uitgangspunt is het kwalificatieprofiel Sportzorgmasseur van het NGS. Volg dus altijd de opleiding Sportzorgmasseur bij een SCAS geaccrediteerd opleidingsinstituut.  Met je diploma sportzorgmasseur kan je worden opgenomen in het SCAS register Sportzorgmasseur en kan je een vermelding krijgen op Sportzorg. Op deze site zoeken zeer veel sporters naar een sportmasseur / sportzorgmasseur. Let op: als sportmasseur kan je geen vermelding krijgen op sportzorg. nl

     

Inhoud

Belangrijke onderwerpen die in de opleiding Sportzorgmasseur naar voren komen zijn o.a.:

  • Pathofysiologie van het bewegingsapparaat en genezingsprocessen
  • Blessures, blessurepreventie en blessurebehandelmogelijkheden
  • Screening en rode vlaggen herkennen
  • Gebruik meetinstrumenten en gevalideerde vragenlijsten
  • Uitbreiding functieonderzoek met diverse specifieke onderzoekstechnieken
  • Klinisch redeneren
  • Nieuwe tapetechnieken: conventionele tape, kinesiotape en dynamic tape
  • Kracht- en stabiliteitstraining
  • Diverse specifieke rekkingstechnieken: Janda, Hold-relax, Hold-contract
  • Mobiliseren
  • Opzetten, samenwerken en onderhouden van de sportzorgketen
  • Uitbreiding digitaal cliëntendossier

Meer informatie en aanmelden

Op 3 maart 2018 start de opleiding Sportzorgmasseur in Amersfoort.
Meer informatie en aanmelden

Sportmassage voor fitnessers

Dit artikel is een vertaling van het oorspronkelijke artikel “Sports massage for fitness enthusiasts”  van Oleg Bouimer vertaald door K. Walravens MSc Human Movement Sciences in opdracht van Masseurs Netwerk Nederland.

De geschiedenis van de moderne sportmassage begint met Paavo Nurmi, ook wel bekend als “de Vliegende Fin”, die 12 medailles won tijdens 3 opeenvolgende Olympische Spelen (1920, 1924 en 1928). Hij was de eerste atleet die een professionele masseur meebracht naar al zijn wedstrijden en wijdde zijn successen dan ook deels aan deze massages.


Figuur 1. Paavo Nurmi

Sindsdien maken de meeste professionele atleten gebruik van sportmassage als onderdeel van hun trainingsroutine. Zonder twijfel helpt sportmassage hen om harder te trainen, beter te presteren en sneller te herstellen. Maar laten we eerlijk zijn: slechts een handjevol sportmasseurs werken met professionele atleten of sportploegen. De meeste sportmasseurs werken natuurlijk met “gewone” sporters en fitnessers. De band tussen een sportmasseur en een professionele atleet is zeer sterk, met “gewone” sporters en fitnessers veel minder. Mogelijk zijn ze zelfs nog niet eens met sportmassage in aanraking gekomen en hebben ze de voordelen van een professionele sportmassage nog niet ervaren.

Ik wil graag bereiken dat sportmassage, niet alleen voor de professionele atleten, maarvoor elke sporter en fitnesser, een standaard onderdeel wordt van hun trainingsprogramma.

In de periode dat ik als sportmasseur werkte voor de atleten van het Russische Olympische Triathlon team, merkte ik dat atleten eigenlijk net machines zijn: ze eten, slapen en trainen. Verder doen ze eigenlijk niet veel. Ze trainen ongeveer 8 uur per dag, waarbij hun trainingsschema’s afgestemd worden op 8-10 grote wedstrijden per jaar.
Ze worden blootgesteld aan een enorme hoeveelheid stress, wat een grote en belangrijke factor is voor blessures en een atleet limiteert in zijn prestaties. Daarom wordt sportmassage erg serieus genomen om de stress te verminderen. Veelal vindt er 2 keer per week een volledige lichaamsmassage plaats, en 3 tot 4 plaatselijke massages. Je begrijpt, atleten kijken uit naar elke sessie!

In de Verenigde Staten heb ik 20 jaar gewerkt met fitnessers en hierdoor ben ik ervan overtuigd dat sportmassage voor hen een perfecte toevoeging is. Deze sporters komen in eerste instantie naar de sportschool voor hun gezondheid, maar wanneer je ze in actie ziet en bekijkt hoeveel inspanning ze leveren, lijken het wel professionele atleten. Met andere woorden, ze trainen extreem hard zonder stil te staan bij de mogelijke pathologische consequenties die zich langzaamaan ontwikkelen in het lichaam als gevolg van chronische fysieke overload.

Het punt is dat fitnessers regelmatig sportmassage zouden moeten opnemen als deel van hun inzet voor zowel fitness als hun gezondheid. Hoe frequenter en intensiever de training is, hoe belangrijker sportmassage wordt in een fitnessroutine.  Wanneer je duidelijk de toegevoegde waarde van sportmassage kunt uitleggen aan je klanten, zal je veel klanten kunnen krijgen voor een massagebehandeling.

Een ander belangrijk element om een succesvolle massagepraktijk in de fitnesswereld op te kunnen zetten is je eigen mindset. Je zal de klanten moeten benaderen als professionele atleten, aangezien de kans op overload en blessures bij hen nagenoeg even groot is als bij professionele atleten! Ondanks dat ze niet zoals professionele atleten 8 uur per dag spenderen aan trainen, hebben ze de neiging om te overdrijven, zelfs met kleinere fysieke belastingen, omdat ze té veel té snel doen. Jij kan met jouw kennis hen hierbij helpen: leg de keten van fysiologische veranderingen binnen skeletspieren uit, leg verband tussen hypertonisch gecontraheerde spieren en het cardiovasculaire systeem, geef hen wetenschappelijke bewijs dat sportmassage voor hen belangrijk is, etc.

Een andere belangrijke factor is het feit dat spieren stijf en stram worden als gevolg van de inspanning om fit te worden. Meestal heeft een mens zachte (en niet per sé slappe) spieren. Als iemand nu gaat trainen (fitness, wandelen, yoga, etc.) gaat deze persoon zich fitter voelen, omdat de spieren door de extra belasting. De sporter zal natuurlijk blij zijn dat zijn spieren sterker worden, echter tegelijkertijd worden zijn spieren stijver en kunnen hierdoor blessures ontstaan.

Zoals je weet wordt de spierspanning gecontroleerd door spierspoeltjes, die voortdurend aan de motor cortex rapporteren hoe spanning en rek zich ontwikkelen in de spier waar ze zich bevinden. Figuur 2 is een anatomische weergave van de spierspoeltjes in de linker M. Semitendinosus.

Figuur 2. Spierspoeltjes tussen myofibrillen in de linker m. semitendinosus
1. Myofibrillen
2. Spierspoeltjes

Op grond van deze informatie schatten onze hersenen in wat de spierconditie is en hun vermogen tot het leveren van arbeid.

Bij het trainen is het van belang om niet te snel te hard te trainen en daarbij mogelijk de maximale range of motion van de spieren, deels gereguleerd door de spierspoeltjes, te verliezen.

Ik zie hiervan veel voorbeelden in de praktijk. Zo zie ik bijvoorbeeld veel golfers die bij me komen met nek- en schouderklachten. In mijn onderzoek merk ik dan vaak op dat hun quadratus lumborum en lumbale erector spinae extreem gespannen zijn. Deze klanten hebben echter nooit bij iemand geklaagd over lage rug klachten of gespannen spieren, omdat ze geleidelijk aan hun elasticiteit in de lage rug hebben verloren. Ik adviseer hen dan 1-2 weken niet te golfen en ik ga aan de slag om de spierlengte van de lage rugspieren te normaliseren. Als dat is gelukt, kunnen de golfers de resultaten nauwelijks geloven. Ze slaan hun swing met meer kracht en souplesse en halen grotere afstanden met hun slagen.

Sportmassage kan dus een belangrijke interventie zijn om fysieke overbelasting te voorkomen en de belastbaarheid in balans te brengen met de belasting. Voor een sporter is het belangrijk om sportmassagebehandelingen onderdeel te laten zijn van de trainingsroutine.

Naast sportmassage kunnen de sporters zelf andere hulpmiddelen inzetten, zoals:

  1. Een warme douche. Neem ’s-ochtends en ’s-avonds een warme douche met aansluitend 5-6 minuten rekkingsoefeningen van de meest belaste lichaamsdelen;
  2. Zelfmassage. Pas regelmatig 5-10 minuten zelfmassage toe van de meest belaste lichaamsdelen;
  3. Sauna / stoomcabine. Neem 1x per week een sauna / stoomcabine met aansluitend rekkingsoefeningen, bij voorkeur op een dag waarop niet wordt getraind.

Voorbeelden van de inzet van Sportmassage

Laten we eens kijken naar de praktische implementatie van sportmassage bij 2 denkbeeldige klanten. Klant A is een vrouw van 39 jaar, fysiek actief met een geschiedenis van spanningshoofdpijn. Haar doel is om 10 kg af te vallen en om fit genoeg te worden om een marathon te lopen. Ze heeft een veeleisende baan als landschapsontwerper en zorgt daarnaast voor haar twee jonge kinderen thuis.
Klant B is een 46 jarige man, fysiek inactief met een geschiedenis van lage rugklachten. Zijn doel is om 20 kg af te vallen, zijn “core” te versterken en zijn houding te verbeteren. Hij heeft als accountant een zittend beroep.

Het is duidelijk dat er een op maat gemaakt weekschema moet komen willen zowel klant A als klant B hun doelen behalen terwijl ze gezond willen blijven en blessures willen voorkomen. Hieronder zijn voorbeelden weergegeven hoe hun trainingsschema’s met sportmassagesessies eruit kunnen gaan zien.

Week Trainingsschema Klant A

Idealiter traint de klant 4x per week en zijn er 3 dagen van rust of lichte inspanning. De inzet van massage sluit hierbij zoveel mogelijk aan.

Week Trainingsschema Klant B

In dit voorbeeld kijken we naar 6 trainingsdagen per week met 1 rustdag. Ook hier sluiten we met de massage zo goed mogelijk aan bij de (verdeling van) de fysieke belasting gedurende de week.

Bij het uitvoeren van de sportmassage maken we elke sessie “op maat” voor de klant. We variëren de intensiteit en de gebruikte technieken afhankelijk van de tijdsduur en het doel van de behandeling (voor, na of tijdens de trainingen).

Bij Klant A zal de plaatselijke massage op de dinsdag bestaan uit een behandeling van de spieren die tijdens de intensieve training van maandag zijn belast: de lage rugspieren, de gluteï en de beenspieren. Hierbij zal tenminste 50% van de tijd besteed worden aan knedingen en fricties van het SI gewricht, de heupen en knieën. De meest van belang zijnde spieren om te masseren zijn de erector spinae, de quadratus lumborum, de piriformis en de hamstrings. Als er tijdens de spinning les veel wordt gestaan, worden ook de gluteus maximus, de quadriceps femoris en de kuitspieren gemasseerd.
Voor klant B zal plaatselijke massage op de woensdag juist inhouden dat er wordt gefocust op de somatische structuren die zijn aangedaan door zowel de krachttraining van de romp van eerder die dag als Pilates van de dag ervoor. Het is duidelijk dat de focus zal liggen op het middelste gedeelte van het lichaam, de buik en de lage rug regio. Het is van belang dat een normale spiertonus wordt gehandhaafd in zowel de oppervlakkige spieren (de lumbale erector) als de rompspieren (de quadratus lumborum, iliopsoas en de buikspieren).

Ook hier zal tenminste 50% van de tijd gebruik gemaakt worden van knedingen en fricties. Daarnaast zullen er Post Isometrische Relaxatie (PIR) stretchtechnieken worden toegepast voor de spieren die moeilijker te bereiken zijn.
Voor de masseurs die het uitoefenen van de sportmassage willen uitbreiden, wil ik graag benadrukken dat het zowel eenvoudiger als meer belonend is om te beginnen met sporters / fitnessers en later pas de overstap te maken naar professionele atleten.

Over de auteur

Oleg Bouimer is directeur “Advanced Studies” van het “Southern California
Health Institute” en een voormalig professioneel atleet uit Oekraïne. Oleg is al meer dan 30 jaar specialist in revalidatie, onderzoeker en leraar. Hij is cum laude gepromoveerd bij het “State Institute of Physical Education” in Oekraïne. Als onderzoeker voltooide hij diverse experimentele studies over de effectiviteit van massagetherapie bij sportblessures bij het Centrum voor Wetenschappelijk aan “The State Medical Institute” in Oekraïne.
Oleg is directeur van het “Global Wellness Institute”, een non-profit organisatie, met als belangrijkste doel het uitvoeren van onderzoek naar massagetherapie.

Sportmassage bij badminton

Op vrijdag 26 januari 2018 organiseert Massageteam4U in samenwerking met MSP Opleidingen een uniek kennisevent over Massage bij badminton.

De Nederlands kampioen Marc Caljouw vertelt hoe hij sportmassage inzet bij zijn trainingen en wedstrijden. Maarten de Fockert, een zeer ervaren sportfysiotherapeut gaat in op specifieke badmintonblessures en het voorkomen ervan. Gerrit van Olst tenslotte, gaat als top sportmasseur in op hoe sportmassage optimaal in te zetten bij badmintonners. Gerrit begeleidt al jarenlang als sportmasseur zowel nationale als internationale topsporters en werkt voor diverse sportbonden in Nederland als sportmasseur. We gaan natuurlijk ook praktisch masseren!

Praktische informatie

Symposium Aspecifieke lage rugpijn

Op zondag 4 november 2018 organiseert MSP Opleidingen het éénmalige symposium over Aspecifieke lage rugpijn.

  • basic en premium leden kunnen met korting naar dit symposium
  • vraag hier de kortingscode aan

Bij Aspecifieke lage rugpijn is er geen duidelijk aanwijsbare oorzaak voor de rugklachten te vinden is. Enerzijds komt dit door het niet kunnen diagnosticeren van de mogelijke anatomische oorzaak, anderzijds doordat er daadwerkelijk geen afwijking aanwezig is. Bij ongeveer 90 procent van alle patiënten met lage rugpijn, wordt er geen specifieke oorzaak geconstateerd.

In dit symposium benaderen we de aspecifieke lage rugpijn vanuit 4 verschillende disciplines:

  • Triggerpointtherapie
  • Manuele therapie
  • Psychosomatische therapie
  • Oosterse Geneeskunde.

Het symposium staat onder leiding van José Hermans, docent psychologie en coördinator internationaal onderwijs HvA.

Praktische gegevens

Kerstborrel 2017

Masseurs Netwerk Nederland nodigt je van harte uit voor de kerstborrel. We organiseren dit event samen met onze partners MSP Opleidingen en Massageteam4U toosten op een geslaagd 2017!

Datum: zondag 17 december 2017
Tijd: 16.30 – 18.30 uur
Plaats: MSP Opleidingen, Rooseveltstraat 12, Leiden (gebouw mediapoort)

In verband met de voorbereiding die deze borrel vraagt, verzoeken we je je uiterlijk 8 december a.s. aan te melden. Vul onderstaand aanmeldformulier in en klik op ‘Verstuur’.
Met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Meld je aan voor de kerstborrel op zondag 17 december 2017

Workshop Pijnbestrijding met massage door Dr. Willy Halim

Meer informatie en aanmelden

  • 1 december 2017 (vrijdagmiddag) – Leiden
  • aanmelden vóór 24 november 2017
  • korting voor basic en premium leden met kortingscode

Inleiding

Dr. Willy Halim is bekend van zijn boek “Bestrijd zelf je pijn”. In zijn boek beschrijft hij de diverse drukpunten die met massage kunnen worden behandeld, leert hij ons diverse bijzondere massagetechnieken en geeft hij vele praktijkvoorbeelden. In 2015 al was hij bij MSP Opleidingen voor een lezing over zijn speciale en doeltreffende massagemethode. Op veler verzoek organiseren we nu een workshop waarin we een hele middag samen met Dr. Halim kunnen masseren en direct van hem kunnen leren en feedback krijgen op onze massagetechnieken. Een echte middag voor de professionele masseur die wil leren van een expert.

Programma

De workshop is onderwijskundig opgebouwd als een zgn. “klinische les”. Dat betekent dat Dr. Halim echte cliënten behandelt met zijn speciale massagetechnieken. Het is dus de bedoeling dat je een cliënt die je onder behandeling hebt, meeneemt naar de open les. Als je zelf een bepaalde blessure hebt, kan je die ook inbrengen als casus. Na de behandeling gaan de masseurs de uitgevoerde behandeling oefenen op elkaar. Op deze manier worden er dus reeële casussen behandelt.

Heb je geen cliënt of kan jezelf niet als casus dienen, dan kan je je ook aanmelden voor deze workshop.

Leerdoelen

  • leren hoe een expert met massagetechnieken reeële casussen behandelt
  • leren speciale massagetechnieken op drukpunten gerelateerd aan pijn
  • oefenen speciale massagetechnieken gerelateerd aan reeële casussen

Docent

Dr. Willy Halim is art, anesthesioloog en inmiddels gepensioneerd. Hij werkte jarenlang in het Anna Ziekenhuis in Geldrop in de pijnpoli. Als een van de weinige artsen in Nederland gebruikt hij naast andere vormen van pijnbestrijding, massagetechnieken bij de behandeling van diverse vormen van pijn.  Dr. Halim leerde masseren van wijlen Tan Chin Hoat, die hem inspireerde om zijn kennis en ervaring over massage steeds verder uit te breiden en te blijven oefenen.

Dr. Halim: “Er bestaan mensen die massage afdoen als een primitieve, onprofessionele en in medisch opzicht waardeloze behandeling. Deze mensen geven blijk van weinig medisch inzicht. Ik heb een intensieve opleiding achter de rug zowel in de moderne als in de meer traditionele pijnbestrijding ( = massage). Massage kan tot goede resultaten leiden als de pijn in een vroegtijdig stadium wordt herkend en behandeld”.

Willy Halim is zeer gedreven en enthousiast en is als geen ander bereid om zijn rijke kennis en ervaring over te dragen aan de professionele masseur die graag wil leren van een expert.

Over het boek “Bestrijd zelf je pijn”

In de categorie zelfhulpboeken past dit boekje uitstekend. Het is geen medisch wetenschappelijke uitgave, maar de schrijver reikt mogelijkheden aan om zelf bepaalde vormen van pijn te bestrijden. De drukpuntmassage die met duidelijke illustraties is weergegeven is gebaseerd op de techniek die dokter Willy Halim toepast in de behandeling van pijnpatiënten.
Het gaat over de behandeling van pijnklachten die het gevolg zijn van kleine ongelukken en alledaagse vormen van overbelasting. Naast veel tips zijn er ook waarschuwingen opgenomen die de lezer willen weerhouden van zelf dokteren.

Bij de pijnbehandelingen maakt hij ook gebruik van andere vormen van pijnbestrijding, waaronder de(drukpunt)massagetechnieken.. Hij verbindt de westerse en de oosterse geneeskunde. De massagetechnieken rekent hij overigens tot de traditionele pijnbestrijding. In het hoofdstuk over pijnklachten als gevolg van overbelaste spieren wordt o.a. aandacht besteed aan spierspanning, afgeleide pijn en de risicogroepen. Voorts wordt er stilgestaan bij de aandachtspunten bij de massage. Achtereenvolgens komen de bovenste ledematen, schouder en nek, de rug en de onderste ledematen aan bod.

Dit in 2008 reeds verschenen boek is met veel zorg gedrukt. De tekst is helder en door de duidelijke illustraties is het masseren goed uit te voeren. Volgens de schrijvers is het lang niet altijd nodig met pijnklachten naar een arts of fysiotherapeut te gaan. Je kunt zelf of door een partner, vriend(in) of familielid bepaalde massagetechnieken toepassen.

Bron: IOCOB

De warming-up

 

Wat is een warming-up?

Wanneer je de definitie warming-up opzoekt in de Dikke van Dalen krijg je de volgende omschrijving:

‘Een warming-up is een lichte inspanning die je uitvoert voor elke sportprestatie. Het heeft als doel je lichaam en geest voor te bereiden op de inspanning die gaat komen. Door een warming-up verbetert de bloeddoorstroming naar de spieren.’
Een mooie omschrijving, maar wat kort door de bocht. Een warming-up doet veel meer dan alleen de bloeddoorstroming verbeteren. Bij een warming-up gaat het om het lichaam in gereed te maken voor de komende inspanning. In dit artikel gebruiken we als omschrijving voor de warming-up: alle handelingen voorafgaand aan de sportactiviteit die als doel hebben de sportprestaties te optimaliseren op verschillende gebieden en de kans op blessures te reduceren.

Het is vrij logisch om te denken dat het bij een warming-up vooral gaat om het realiseren van een verhoogde lichaamstemperatuur (het heet toch niet voor niets ‘opwarmen’). Echter, er zijn er veel meer factoren die van belang zijn en een rol spelen bij een warming-up. Naast de functie van de temperatuurverhoging van het lichaam, heeft een warming- up ook invloed op het zenuwstelsel, de longen en de spieren. Daarnaast is de warming-up ook afhankelijk verschillende factoren zoals: het klimaat, de fysieke capaciteiten van de sporter en de periode tussen de warming-up en de wedstrijd/ training (Bishop D, 2003). Grofweg kun je de voordelen van een warming-up verdelen in temperatuur gerelateerde effecten en niet temperatuur gerelateerde effecten.

Het allereerste onderzoek dat gedaan is naar de warming-up komt uit 1945. Deze studie van Asmussen en Boje heeft het volgende aangetoond: hoe hoger de temperatuur in de spieren, hoe beter de chemische processen in de spieren werken en hoe meer maximale kracht een spier kan leveren. In principe vergelijkbaar met koorts, bijvoorbeeld als je griep hebt. Door de verhoging van de lichaamstemperatuur (koorts) gaan sommige processen (enzymen) van het lichaam sneller werken (Asmussen E, Boje O, 1945).

Temperatuur gerelateerde effecten

Afname van de weerstand van gewrichten en spieren
Als gewrichten gaan bewegen, is er altijd sprake van een bepaalde weerstand tussen de twee gewrichtsuiteinden. Bij beweging in een gewricht treedt er lokaal een temperatuurstijging op. Door de verhoogde temperatuur smeert de synoviale vloeistof (het olielaagje op het kraakbeen) zich beter uit in het gewricht waardoor de wrijvingsweerstand vermindert. Hierdoor kunnen de spieren netto meer vermogen leveren. Een ander effect is, dat de dempfunctie van de gewrichtskraakbenen toeneemt, omdat het kraakbeen vocht opneemt uit het synovia en opzwelt (Wright V, Johns RJ).

Toename zuurstofleverantie aan spieren

De verhoogde temperatuur heeft een gunstige invloed op de afgifte van zuurstof. Dit gebeurt door het stofje hemoglobine. Er wordt gesuggereerd door Barcroft and King dat hemoglobine 2x zo snel zuurstof kan afstaan bij 41 graden Celsius ten opzichte van 36 graden Celsius. Eenzelfde relatie kan gevonden worden voor het stofje myoglobine (deze stof vervoert zuurstof vanaf het celmembraan naar de mitochondriën). Door deze verhoogde zuurstoftoevoer kunnen de mitochondriën meer ATP produceren, wat leidt tot meer energie voor de spieren om contracties te generen en na contractie te ontspannen.
Ook is er bij een temperatuurverhoging spraken van vasodilatatie. Deze verwijding van de bloedvaatjes is een gevolg van de gecreëerde warmte om af te koelen en zorgt ervoor dat er meer bloed naar de spieren kan gaan.

Snelheid oxidatieve reacties

Door een warming-up produceren de spieren warmte en de warmte breidt zich ten behoeve van afkoelingsprocessen ook uit naar de niet actieve delen. De snelheid van het spiermetabolisme en de energieomzetting is afhankelijk van de betrokken enzymen en hun activiteit stijgt evenredig met de temperatuur. Elke 0.5 graden temperatuurstijging geeft een 7% hoger basaalmetabolisme. Hoe hoger de temperatuur in de cellen, hoe sneller de energieomzettingen kunnen plaatsvinden en dus hoe meer ATP er vrij gemaakt kan worden (J.J de Morre, 2011).
Toename anaeroob metabolisme
Wanneer we het hebben over het anaerobe systeem denkt iedereen meteen aan korte afstand en verzuring (lactaat). In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is verzuring echter eigenlijk een hulpmiddel voor ons lichaam. Wanneer we een hele heftige inspanning vragen van het lichaam, dat het aerobe systeem niet aan kan, komt het anaerobe systeem in werking. Het anaerobe systeem kan heel snel heel veel ATP vrijmaken. Dit anaerobe systeem is het laatste redmiddel om de prestatie nog vol te kunnen houden. Wanneer de temperatuur omhoog gaat, kan dit anaerobe systeem tot wel 140% ATP leveren in vergelijking met de rust positie.

Toename zenuwgeleiding

Karvonen heeft aangetoond dat door een hogere temperatuur in het lichaam de zenuwgeleiding verbetert. Dit is zeker van belang bij complexe bewegingen, die veel contractie vragen.
Via het ‘normale’ zenuwstelsel (dus niet via een reflexboog) heeft het lichaam 100-150 ms nodig om een aanpassing te doen in het spierstelsel (dus via de afferente zenuwen van het Golgi apparaat/ spierspoeltjes, naar het ruggenmerg, door naar de hersenen en weer terug naar de spieren via de efferente zenuwen). Wanneer de zenuwgeleiding beter is, is er minder tijd nodig om veranderingen te laten plaatsvinden (10 M/s stijging per stijging van 1 graad Celsius).

Niet temperatuur gerelateerde effecten

Metabole effecten

Het transporteren van zuurstof wordt ook beïnvloed door een actieve warming-up. Wanneer spieren contraheren hebben ze meer bloed nodig. Door dit korte, maar belangrijke, zuurstoftekort reageert het lichaam met vasodilatatie waardoor er meer bloed naar de spieren gaat (McComas AJ, 1996).
Post-activatie potentiaal
Post activatie potentiatie kun je zien als het zenuwgeheugen van een beweging. Wanneer je zo hoog mogelijk probeert te springen, moeten alle motor-units tegelijk aanspannen. Als je twee keer achter elkaar springt, zal je de tweede keer waarschijnlijk hoger springen. Waarschijnlijk komt dit door de verhoogde motor-unit acitiviteit, verhoogde gevoeligheid van de bewegingspatronen en verhoogde myosin light chain phosphoralation. Door deze contractie geschiedenis voorafgaand aan een explosieve prestatie te plaatsen, krijg je een grote maximale (explosieve) kracht. Wel moet in de warming-up een ‘look alike’ (lees sport specifieke) oefening zitten, op een zware intensiteit (bijvoorbeeld 3- 5RM squat, om hoger te kunnen springen).

Psychologisch effect

Het psychologisch effect van een warming-up is meerdere malen onderzocht. Hoewel de resultaten van verschillende onderzoeken elkaar tegenspreken, is wel duidelijk dat routine voor een wedstrijd belangrijk is. Ook wordt er gesuggereerd dat mentaal voorbereiden op de te komen inspanning helpt bij het verhogen van de concentratie en de reactietijd tijdens de prestatie.
De relatie tussen visualisatie en prestatie is ook op andere bieden aangetoond. Zo
is er onderzoek gedaan in Noorwegen met ingespalkte polsen. In dit onderzoek moesten 2 groepen 4 weken de polsen nauwelijks bewegen, waarvan 1 groep oefeningen met de pols moest inbeelden (zonder dit echt uit te voeren). Uiteindelijk had de visualisatie groep veel minder kracht verloren dan de niet visualiserende groep. De onderzoekers denken dat door het denken dat je iets doet je de zenuwbanen blijft prikkelen. Wanneer je dit tijdens een warming-up doet, verhoogt dit dus de spiergevoeligheid (Clark BC, Mahato NK. 2014).
Waaraan moet een ideale warming-up voldoen
Hoewel in sommige sporten een warming-up vanzelfsprekend is, wordt erbij andere sporten nog weleens nonchalant over gedaan. Zo zal een 100 meter loper het niet in zijn hoofd halen om zomaar in een startblok te gaan staan en vervolgens een maximale sprint te doen. Echter, een beginnende hardloper slaat dit toch vaak over, of weet niet waar hij/zij mee bezig is. Helaas is het niet zo dat er per sportdiscipline een standaard protocol voor een warming-up is. Wel moet een actieve warming-up minimaal uit 3 onderdelen bestaan: een algemene warming-up, rekoefeningen (indien van toepassing) en sportspecifieke oefeningen.

Uit onderzoek over rekken kunnen we het volgende vaststellen:

  • er is nog weinig bewijs geleverd dat rekken blessures voorkomt;
  • rekken, voorafgaand aan inspanningen met geringe activiteit, zonder explosiviteit, en activiteiten die binnen de grenzen van de bewegingsamplitude van de gewrichten plaatsvinden (bijvoorbeeld trimmen, joggen) zullen geen prestatief trainingseffect hebben;
  • rekken en met name overmatig grensverleggend stretchen, kan op spiercelniveau waarschijnlijk een beschadigend effect veroorzaken;
  • hyper- of hypomobiele beweeglijkheid kan voor veel sporten een negatieve invloed hebben op de specifieke kracht of de technische uitvoering van die sporten;
  • stretching verbetert de doorbloeding in de desbetreffende musculatuur niet; tijdens een stretch zal de doorbloeding in de betrokken musculatuur eerder wat verminderen dan toenemen;
  • overmatig stretchen is niet blessurepreventief en kan zelfs de prestatie negatief beïnvloeden (J.J.de Morre, 2011).

Voor sommige sporten is het noodzakelijk om wel een bepaalde bewegelijkheid te hebben (denk aan roeien en turnen). Het is per sport, per persoon afhankelijk of dit van toepassing is. En dan is het nog de vraag wat wil je verlengen? Wil je het contractiele, fascie, bindweefsel van een spier rekken, een zenuw beter laten glijden of eerder het kapsel rekken waardoor er in het gewricht zelf een vergrote bewegelijkheid is? Veel vragen waar rekening mee moet worden gehouden.

Intensiteit

Het is per sport verschillend hoe ‘zwaar’ je warming-up moet zijn. Voor explosieve sporten geldt dat er rond de 40-60% van de VO2max opgewarmd moet worden. Daarnaast moeten er nog een aantal korte zwaardere oefeningen gedaan worden voor het post activatie potentiatie effect. Hierdoor is het ideaal om de tijd tussen de warming-up en prestatie 5 minuten te laten zijn (in ieder geval niet meer dan 15 minuten).
Bij anaerobe/ aerobe sporten (>30 sec – <30 minuten) wordt de warming-up het liefste gedaan op een submaximale intensiteit (60-70% van de VO2max ). Het is wel verstandig eerst de hartslag licht te verhogen voordat je aan dit deel van de warming-up begint. Ook hier geldt dat er niet teveel tijd tussen de warming-up en de sportprestatie moet zitten, omdat anders de zuurstofconsumptie weer terug loopt naar de rustwaarden.
Bij duursporten is het niet nodig om op een hele zware intensiteit een warming-up te doen. Echter als je tijdens de wedstrijd fel moet starten om een goede positie te bepalen, is het wel verstandig een ‘zwaardere’ warming-up te doen.
Hoewel er veel onderzoek is gedaan naar de optimale voorbereiding is het aan de sporter en coach om de warming-up in te vullen. Dit vanwege de grote individuele verschillen tussen de sporters. Ook persoonlijke ideeën kunnen een grote invloed hebben op de warming-up en daarmee de prestatie (Ajemian, D’Ausilio, Moorman en Bizzi, 2010).

Preventie

Naast de beschreven positieve fysiologische effecten heeft een warming-up ook een preventief doel: het voorkomen van blessures. Zoals iedereen weet zorgt een goede warming-up voor het voorkomen van blessures (Bixler B, Jones RL et al).
Een van de grootste onderzoeken ooit naar preventie met betrekking tot een warming-up in de sport is gedaan door de FIFA. Zo heeft de FIFA in 2005 het preventieprogramma ‘THE FIFA 11’ gemaakt. Echter, na onderzoek bleek dat er geen significant verschil ontstond tussen de interventie groep en de controlegroep (belangrijkste reden: lage interesse en therapietrouw van de deelnemers). Aan de hand van dit onderzoek is een nieuw preventieprogramma ontwikkeld: ‘THE FIFA 11+’.
Het programma bestond uit een warming-up van 15 oefeningen die gericht waren op de drie onderdelen van de warming-up. Door deze structurele warming-up ontstonden minder blessures (35% minder blessures per 1000 speeluren) (Attar WsA, Soomro N, 2015).

Extra toevoegingen aan een warming-up

De eerder genoemde aspecten gingen over een actieve warming-up. Naast de actieve warming-up heb je echter ook de passieve warming-up. De passieve warming-up is het opwarmen van het lichaam door warmte van buitenaf.
Zo zijn er een aantal onderzoeken gedaan naar de zogeheten ‘warmhoudbroek’ bij baanwielrenners. Het doel van deze broek is het warm houden van de spieren tussen het einde van de warming-up en het begin van de race. Omdat de spieren warmer aan de start verschijnen, kunnen de spieren direct bij aanvang van de sportprestatie een hoger piekvermogen leveren, wat noodzakelijk is bij sprintafstanden (Faulkner SH, Ferguson RA, 2012).
Een studie van Faulkner onderzocht of extra warmte tijdens een warming-up door een dergelijke warmhoudbroek ook nog een positief effect kon hebben op de maximale sprint prestatie. Dat bleek echter niet het geval te zijn.

Hoe zit het dan met verzwaarde sport specifieke oefeningen voordat de wedstrijd begint?
Tegenwoordig is het bewezen dat het uitvoeren van explosieve zware oefeningen aan het eind van de warming-up een positieve invloed heeft op het presteren. Zo hebben Amerikaanse wetenschappers ontdekt dat kogelstoters het verst stoten als zij vlak voor de wedstrijd een zwaardere kogel gebruiken dan normaal. Ook zwemmers, voetballers en badmintonners blijken hier baat bij te hebben. Bij teamsporters die meerdere sprints per wedstrijd moeten doen is het nog maar de vraag of dit nut heeft, aangezien het effect maar kortdurend blijkt te zijn (Judge LW, Bellar D, 2013).

Over de auteur

Matthijs Schakel is fysiotherapeut en werkt bij ManualFysion in Amsterdam. Veel van zijn cliënten zijn fanatieke sporters op verschillende niveaus. Daarnaast is hij bezig met zijn master Human Movement Science aan de VU. Ook is hij betrokken bij het verschillende onderzoeken en specialiseert hij zich tevens in het patiënt specifiek trainen middels biofeedback. Hij schrijft o.a. voor Masseurs Netwerk Nederland artikelen.

Dit artikel is mede tot stand gekomen met een bijdrage van STARBALM Sportverzorging. STARBALM producten zijn ontwikkeld in samenspraak met topsporters uit binnen en buitenland. Naast de warmte/koudetherapie producten heeft STARBALM ook massage olie en crème voor sportmasseur, fysiotherapeut en medische staf. De STARBALM massage producten zijn te bestellen via uw sportgroothandel of direct online via Medisan.

© Masseurs Netwerk Nederland 2017. Alle rechten voorbehouden. www.masseursnetwerk.nl
Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is niet toegestaan.
U wordt uitgenodigd een directe link naar het artikel op de website www.masseursnetwerk.nl op uw website op te nemen en de link naar het artikel te delen op social media.

Bronnenlijst

Asmussen E, Boje O. Body temperature and capacity for work. Acta Physiol Scand 1945; 10: 1-22
(Al Attar WSA, Soomro N, Pappas E, Sinclair PJ, Sanders RH (2015) How effective are F-MARC injury prevention programs for soccer players? A systematic review and meta-analysis. Sports Medicine, Epub ahead of print. DOI 10.1007/s40279-015-0404, (https://www.slideshare.net/PedMenCoach/fifa-11-warmup-to-prevent-injuries ).

Bishop D (2003) Warm up I Potential mechanisms and the effects of passive warm up on exercise performance. Sports Med., 33: 439-454

Bixler B, Jones RL. High-school football injuries: effects of a post-halftime warm-up and stretching routine. Fam Pract Res J 1992; 12 (2): 131–9

Clarc BC, Mahato NK, Nakazawa M, Law TD, Thomas JS. The power of the mind: the cortex as critical determinant of muscle strength weakness. J Neurophysiol 2014: 15112(12):3219-26

Faulkner SH, Ferguson RA, Gerret N, Hupperets M, Hodder SG, Havenith G (2012) Reducing muscle temperature drop post warm-up improves sprint cycling performance. Med. Sci. Sport. Exerc., DOI: 10.1249

Faulkner SH, Ferguson RA, Hodder SG, Havenith G (2013) External muscle heating during warm-up does not provide added performance benefit above external heating in the recovery period alone. Eur. J. Appl. Physiol

Judge LW, Bellar D, Craig B, Gilreath E, Cappos S, Thrasher A (2013) The influence of post activation potentiation on shot put performance of collegiate throwers. J. Strength Cond. Res., 30: 438-445

J.J. de Morree 2011, Dynamiek van het menselijk bindweefsel, hoofdstuk 5

Karvonen J. Importance of warm up and cool down on exercise performance. In: Karvonen J, Lemon PWR, Iliev I, editors. Medicine and sports training and coaching. Basel: Karger 1992: 190-213

Low D, Harsley P, Shaw M, Peart D (2014). The effect of heavy resistance exercise on repeated sprint performance in youth athletes. J. Sports Sci., (ahead-of-print), 1-7

McComas AJ. Skeletal muscle: form and function. Champaign muscle. J Appl Physiol 1998; 85 (4): 1404-12 (IL): Human Kinetics, 1996: 213

Wright V, Johns RJ. Quantitative and qualitative analysis of performance. In: Karvonen J, Lemon PWR, Iliev I, editors.

Joint stiffness in normal subjects and in patients with connec- Medicine and sports training and coaching. Basel: Karger, tive tissue disease. Ann Rheum Dis 1961; 20: 36-46