Tagarchief: meditatie

Presentatie Meditatie en mindfulness in de massagepraktijk

Hier kan je de presentatie bekijken van de netwerkbijeenkomst “Meditatie en mindfulness in de massagepraktijk”.


Masseurs Netwerk Nederland is er voor de massageprofessional en zij die dat willen worden. Sta je achter de doelstellingen van dit platform, doe dan mee en word lid!
Ben je al lid dan stellen wij het bijzonder op prijs als je collega masseurs informeert over Masseurs Netwerk Nederland en hen vraagt ook lid te worden.
Samen met alle masseurs in Nederland maken we Masseurs Netwerk Nederland tot een groot succes!

Meditatie en mindfulness in de massagepraktijk

Inleiding

Onderzoek van Harvard University laat zien dat wij gemiddeld 47% van onze tijd verloren in gedachten rondlopen (1). Dat wil zeggen dat wij in gedachten niet aanwezig zijn bij hetgeen wij op dat moment aan het doen zijn. Waar zijn wij dan wel? Nog bezig met wat er in het verleden gebeurde of alvast aan het plannen voor de toekomst. Daar komt bij dat blijkt dat wij over het algemeen niet aan fijne dingen denken op die momenten. ‘Had ik maar dit gezegd toen zij die opmerking maakte’ of ‘Waarom is mij dit allemaal overkomen?’ Voor wat onze gedachten over de toekomst betreft blijft dat wij vaak al bezig zijn met wat zich in het volgende moment zal aandienen. Wij zijn in staat uitgebreide ‘boodschappenlijstjes’ te maken terwijl wij bijvoorbeeld in gesprek zijn met iemand of wanneer wij naar een mooie film kijken. Bijna de helft van onze tijd verloren in gedachten. En dat terwijl veel mensen al ervaren dat ze te weinig tijd hebben. Het is niet vreemd dat veel mensen met stress klachten rondlopen.

Waarnemen en bewustzijn

Wij kunnen op drie verschillende manieren bewust zijn van de wereld om ons heen. Wij kunnen waarnemen met onze zintuigen; horen, ruiken, proeven, etc. Vervolgens kennen wij de wereld om ons heen via onze gedachtes. En dan zijn er nog emoties. Al zijn wij er niet vaak bewust van hoezeer wij daardoor beïnvloed worden. Als dat de drie manieren zijn om bewust te zijn van de wereld om ons heen ontstaat de vraag wat wijzelf dan daadwerkelijk zijn. Als wij bewust kunnen zijn van ons lichaam, onze gedachtes en onze emoties dan zijn wij zelf geen van deze drie dingen. En dat klopt. Wij zijn het bewustzijn dat deze drie zaken kan waarnemen (2). En dat schept ruimte. Keuzeruimte om precies te zijn. Op het moment dat je door hebt dat je aan het denken bent kan je ervoor kiezen om iets met de gedachte te doen of deze juist te laten gaan. In de praktijk blijkt dat veel gedachten helemaal niet zo belangrijk zijn als ze zich doen voorkomen.


Eckhart Tolle

Gedachten en hun invloed

We hebben veel te danken aan ons vermogen te denken. Daar is dan ook helemaal niets mis mee. Denken wordt pas een probleem als het onbewust gebeurd. Maar waarom is dat zo? Onze gedachten hebben een grote invloed op onze staat van zijn (3). Gedachtes zetten allerlei lichamelijke processen in werking. Als wij in het dagelijks leven in een gevaarlijke situatie terecht komen worden allerlei hormonen in ons lichaam aangemaakt die ervoor zorgen dat wij adequaat kunnen reageren op die situatie. Dat is ook prima omdat er op dat moment direct gebruik wordt gemaakt van de energie die vrij komt. Je ziet bijvoorbeeld dat er een auto op je afkomt. Het lichaam maakt razendsnel (onder andere) adrenaline aan en je springt opzij voordat de auto je kan raken. Het probleem is echter dat ons brein niet in staat is om onderscheid te maken tussen een situatie die echt plaats vindt en iets dat wij alleen maar bedenken (4). Dus wanneer wij denken aan iets dat ons stress oplevert (bijvoorbeeld werk dat maar blijft liggen en nog af moet) dan maakt ons lichaam ook adrenaline aan. Het probleem is nu echter dat wij die adrenaline niet gaan gebruiken. Dus onze verhoogde hartslag en oppervlakkige ademhaling komen op dit moment juist heel slecht uit. Wij krijgen hier meteen last van.

Iemand die een ontspanningsmassage ontvangt zal daar vaak goed van kunnen genieten. Maar zodra onze gedachten met ons op de loop gaan wordt het een uitdaging goed te kunnen ontspannen. De masseur kan nog zo goed zijn of haar best doen, maar wanneer je onbewust aan het denken bent aan iets dat stress oplevert wordt volledig ontspannen zo goed als onmogelijk. Zodra de masseur echter bewust is van de mogelijk afdwalende geest van degene die gemasseerd wordt is er iets aan te doen. Dat is waar mindfulness en meditatie goed van pas komen.

Mindfulness en meditatie

Mindfulness is een overkoepelende term waar meditatie onder valt. Bij mindfulness gaat het erom dat je bewust bent van jouw gedachtes, emoties en zintuiglijke waarneming zodat je in staat bent te kiezen of je deze ook wilt ervaren of niet. Dat kan op allerlei mogelijke manier. Meditatie is een zeer beproefde en effectieve manier. Bij meditatie neemt je een toeschouwersperspectief in. Je neemt waar waar je aan denkt, wat je voelt en wat je lichamelijk waarneemt zonder je ermee te identificeren. Des te meer je oefent met meditatie des te gemakkelijker wordt het bewust te zijn van gedachtes wanneer het erop aankomt.

De masseur kan voorafgaand of tijdens de massage een aantal meditatie technieken toepassen zodat de klant optimaal kan genieten van de massage. Belangrijker nog is dat de masseur de meditatietechnieken voor zichzelf kan gebruiken. Wanneer je bij een volle agenda een dag lang allerlei mensen achter elkaar masseert is het goed mogelijk dat de vermoeidheid intreed. Het gebruik van mindfulness en meditatie voorafgaand, tijdens en ter afsluiting van het uitvoeren van massagebehandelingen komt de behandeling ook zeer ten goede. Het zorgt dat de masseur zich bewust is van gedachtes, maar ook van eventueel onnodige spanningen die hij of zij zelf in het lichaam aan het opbouwen is. Ook hierbij geldt dat mindfulness en meditatie keuzeruimte creëren om hier goed mee om te gaan en bijvoorbeeld op tijd weer te ontspannen.

Los van de voordelen die al benoemd zijn hebben mindfulness en meditatie een aantal andere zeer gunstige effecten. Ontspanning is er een van zoals inmiddels duidelijk zal zijn. Regelmatig mediteren leidt echter ook tot meer creativiteit en vindingrijkheid (5), het verbetert de gezondheid en maakt je over het algemeen positiever (6).

Auteur

Jeroen van Es is meditatie- en mindfulness docent voor zowel kinderen als volwassenen vanuit Ima centrum. Daarnaast coacht Jeroen op het gebied van de ontwikkeling van bewustzijn.

© Masseurs Netwerk Nederland 2019. Alle rechten voorbehouden. www.masseursnetwerk.nl
Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is niet toegestaan.
U wordt uitgenodigd een directe link naar het artikel op de website www.masseursnetwerk.nl  op uw website op te nemen en de link naar het artikel te delen op social media.

Literatuur / links
  1. Wandering mind, not a happy mind
  2. Eckhart Tolle: Negeer de herrie van je gedachten
  3. Met je gedrag en gedachten je gezondheid beïnvloeden
  4. Does your brain distinguish real from imaginairy?
  5. Mediteren op het werk helpt
  6. 20 Scientific reasons to start meditating today

Meditatie en mindfullness in de massagepraktijk

Datum: 11-10-2019 van 19:30 tot 21:30
Locatie: MSP Opleidingen, J.C. de Rijpstraat 20, 2315 WE Leiden
Kosten: € 12,40 excl. btw

aanmelden

Inleiding

Onderzoek van Harvard University toont aan dat een gemiddeld mens 47% van zijn of haar leven verloren in gedachten doorbrengt. Wij hebben al zo weinig tijd. Het draagt dan ook niet bij aan ons geluk zoveel van onze tijd in een staat van onbewustzijn door te brengen. Wat kan je hieraan doen? Er is niet veel meer nodig dan het vergroten van je bewustzijn van die gedachten. Meditatie en mindfulness zijn hier zeer goed voor te gebruiken. Het directe effect is fantastisch: je bent je bewust van je lichaam en je creëert ruimte om te beslissen waar je je aandacht aan wil besteden. Hiermee ga je stress gerelateerde klachten tegen en stel je jezelf in staat intenser te genieten van het huidige moment.

Doel van de bijeenkomst

De deelnemers maken kennis met de theorie achter, maar ook met de basistechnieken van meditatie en mindfulness voor eigen gebruik. Masseren met een gespannen of afgedwaalde geest is immers voor niemand gunstig. Daarnaast bespreken wij hoe meditatie- en mindfulnesstechnieken ingezet kunnen worden in de dagelijkse praktijk van het masseren. De effecten van de massage worden vergroot wanneer je volledig met je aandacht in je lichaam bent wanneer je gemasseerd wordt.

Inhoud

  • Inleiding in theorie achter meditatie en mindfulness
  • Oefenen met basistechnieken
  • Bespreking van toepasbaarheid van meditatie en mindfulness in de massage praktijk
  • Oefenen met technieken toegepast op de massage praktijk

Docent

De bijeenkomst wordt verzorgd door Jeroen van Es, werkzaam bij Ima Centrum. Bij Ima Centrum staat de ontwikkeling van het bewustzijn centraal. Jeroen van Es is meditatie- en mindfulness docent voor zowel kinderen als volwassenen. Daarnaast coacht Jeroen op het gebied van de ontwikkeling van bewustzijn.

Ademhaling, koude en meditatie

Inleiding

Hoge bloeddruk en stress zijn veelvoorkomende gezondheidsproblemen (1, 2). Een sedentaire levensstijl speelt een grote rol bij het ontstaan van hoge bloeddruk (1). Buiten een gezonde levensstijl lijken ook ademhaling en meditatie mogelijkheden om hoge bloeddruk en stress te reguleren. Deze technieken worden steeds vaker in de praktijk gebracht en onder andere in de Wim Hof methode gecombineerd met koude. In dit artikel zullen we ingaan op de effecten van ademhaling, meditatie, koude en de combinatie hiervan. Dit zullen we doen aan de hand van beschikbare wetenschappelijke literatuur en interviews met dr. Matthijs Kox, onderzoeker van de Wim Hof methode, en dr. Herbert Benson, ontdekker van de Relaxation Response.

Ademhaling

Het ademhalingssysteem bestaat uit de neus en mondholte, de luchtpijp, de
luchtpijp -vertakkingen en de longen. Ademen gebeurt onder invloed van koolstofdioxideconcentratie in het bloed (3). Het inademen wordt geregeld vanuit ademhalingscentrum in de hersenen. Spieren die gebruikt worden voor de ademhaling zijn de middenrifspieren, de tussenribspieren en de buikspieren. Uitademen gebeurd met name door het ontspannen van voorgenoemde spieren (3). Ademen kan door de neus en de mond. Bij inademing door de neus wordt de lucht verwarmd en bevochtigd (4) en worden bacteriën en stofdeeltjes uit de lucht gefilterd (5).

De ademfrequentie is het aantal ademhalingen per minuut. Een normale ademfrequentie wordt vaak gedefinieerd als 10 tot 20 ademhalingen per minuut, terwijl 4 tot 8 ademhalingen per minuut als langzaam beschouwd wordt (6). Bij deze ademhaling wordt ongeveer 500-600 ml lucht ingeademd (3). Hiervan wordt in rust ongeveer 250 ml per minuut gebruikt. De ademfrequentie stijgt onder andere door fysieke inspanning, mentale stress (7) en roken (8). Rustige ademhaling wordt geassocieerd met gezondheidsvoordelen. Tussen 2002 en 2012 waren “deep-breathing” oefeningen, zoals meditatie en mindfulness, de op een na meest gebruikte aanvullende gezondheidsaanpak in de VS (9). Een rustige ademhaling heeft onder andere een positief effect op bloeddruk (10, 11), ervaren stress (11) en verlaagt de rusthartslag (11).

In 1975 ontdekte dr. Herbert Benson de zogenaamde “Relaxation Response” (12).

Afbeelding 1. Boek The Relaxation Response, Herbert Benson.

De Relaxation Response wordt ook wel beschouwd als het tegenovergestelde van de “fight-or-flight response” (13). De fight-or-flight response is een mechanisme dat door mensen gebruikt wordt voor het omgaan met een bedreiging (14). Een aantal neurale en fysiologische veranderingen die het lichaam activeren om te vluchten (“flight”) of de bedreiging te confronteren (“fight”) treden snel op (15). Later is ook de “freeze-response” toegevoegd, waarbij iemand geen actie onderneemt bij een bedreiging, bijvoorbeeld doordat diegene overweldigd is of omdat acties niet succesvol zouden zijn (16).
Wanneer de Relaxation Response optreedt neemt de hoeveelheid gebruikte zuurstof af. De afname in zuurstofgebruik duidt op een verminderd metabolisme. Ook de ademfrequentie, de hartslag en spierspanning nemen af tijdens de Relaxation Response (12). Mogelijk neemt de bloeddruk ook af tijdens de Relaxation Response bij mensen met een hoge bloeddruk (12). Tijdens slaap wordt eenzelfde afname van de hoeveelheid gebruikte zuurstof waargenomen, maar deze afname treedt veel sneller op tijdens de Relaxation Response. Wanneer iemand slaapt treedt dit binnen enkele uren op terwijl het tijdens de Relaxation Response al binnen enkele minuten optreedt (12).

Er zijn verschillende manieren om de Relaxation Response uit te lokken. Bijvoorbeeld door een zelfgekozen woord of korte zin steeds te herhalen tijdens het uitademen, terwijl een ontspannen houding wordt aangenomen en de ogen gesloten zijn (12).

Dr. Benson: “Het is het van belang dat iedereen iets kiest waar hij of zij zich prettig bij voelt. Een gelovig iemand zou een gebed kunnen opzeggen, terwijl iemand die niet van stilzitten houdt yoga oefeningen zou kunnen doen. Wat iemand kiest maakt niet uit, zo lang het maar de alledaagse gedachten doorbreekt”.
Een rustige en natuurlijke ademhaling is hierbij van belang. Dit zou 10 tot 20 minuten moeten duren en een of twee keer per dag geoefend moeten worden (12).
Volgens dr. Benson worden alledaagse gedachten niet actief genegeerd tijdens de Relaxation Response, maar worden ze vervangen door je op iets anders te richten.

Tijdens een bepaalde vorm van meditatie, G-tummo, zouden Boeddhistische monniken in staat zijn hun lichaamstemperatuur te reguleren (17). Benson et al. (1982) onderzochten deze vorm van meditatie en ontdekten dat de monniken in staat waren de temperatuur van hun vingers sterk te laten toenemen, tot meer dan 8 graden Celsius. Volgens dr. Benson nam de lichaamstemperatuur van de monniken toe toen ze een hogere lichaamstemperatuur visualiseerden.

Om deze lichaamswarmte te produceren werd verwacht dat het metabolisme van de monniken zou toenemen, terwijl het metabolisme verminderd is tijdens de meeste meditatietechnieken (18).
Bij twee van de drie proefpersonen was dit inderdaad het geval. Tijdens G-tummo nam hun metabolisme toe, terwijl het metabolisme van de derde proefpersoon afnam (18). De monniken bleken in staat hun metabolisme zowel te kunnen verhogen als verlagen, beide met wel 60% (18).

“De Relaxation Response is bruikbaar bij alle bij alle stress-gerelateerde aandoeningen”

– Dr. Herbert Benson, ontdekker van de Relaxation Response

afbeelding 2. Dr. Herbert Benson.

Een gezonde lichaamstemperatuur ligt tussen de 35,5 en 37,5 graden Celsius en is afhankelijk van lichaamsbeweging, omgevingstemperatuur, geslacht, gewicht en leeftijd (19). De hypothalamus reguleert je lichaamstemperatuur (3).

Kozhevnikov et al. (2013) onderzochten het effect van G-tummo op de temperatuur in de kern van het lichaam bij meditatie experts uit Tibet. Uit deze studie bleek dat tijdens G-tummo meditatie, waarbij er krachtige ademhaling werd toegepast, de lichaamstemperatuur significant hoger was vergeleken met een normale lichaamstemperatuur. De auteurs stellen dat het erop lijkt dat bepaalde aspecten van G-tummo bijdragen aan het kunnen reguleren van de lichaamstemperatuur, maar dat dit nog niet met zekerheid vastgesteld kan worden. Wel stellen zij dat wanneer dit aangetoond kan worden G-tummo een bijdrage kan leveren aan onder andere het aanpassen aan een koude omgeving (20).

Koude

Tegenwoordig is er steeds meer aandacht voor koude en wordt er vaker gebruik gemaakt van bijvoorbeeld koudetherapie. Koudetherapie wordt tegenwoordig vaak gebruikt voor herstel na het sporten (21). Verschillende vormen van koudetherapie worden ingezet, waaronder ice packs, koude handdoeken en ijsmassage (22). IJsmassage wordt onder andere uitgevoerd met behulp van ijs cups (23) en een bevroren, met water doordrenkte, stok met katoenen punt (Afbeelding 3) (24).

Afbeelding 3. IJsmassage stok met katoen (Nakamura et al. (2013) (24).

Buijze et al. deden in 2015 een studie naar het effect van koud douchen. 3018 deelnemers werden verdeeld over 4 groepen. Er waren 3 interventiegroepen en 1 controlegroep in deze studie. De deelnemers die in een interventiegroep waren ingedeeld eindigden hun normale douche met een periode van 30, 60 of 90 seconden zo koud mogelijk douchen (25). De deelnemers in de controlegroep mochten gewoon warm douchen. De resultaten lieten zien dat ziekteverzuim op het werk met 29% afnam wanneer er koud gedoucht werd, ongeacht hoe lang de koude douche duurde. Er waren een aantal limitaties aan deze studie. Zo gaven de deelnemers zelf hun ziekteverzuim door via vragenlijsten. Ook zijn er voor deze studie gezonde deelnemers geselecteerd en was het ziekteverzuim van de deelnemers lager dan gemiddeld (25). Toch duiden de resultaten van deze studie op positieve effecten van koud douchen, hoewel er wel nog meer onderzoek nodig is.

Verschillende processen treden op wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan kou. De huidtemperatuur daalt direct na blootstelling aan kou. Dit leidt tot een vernauwing van de bloedvaten in de huid, genaamd vasoconstrictie (26). Vasoconstrictie treedt op door stimulatie van het sympathische zenuwstelsel (27). Door deze vasoconstrictie neemt de bloedstroom door de huid en oppervlakkig gelegen weefsel af, waardoor de thermische isolatie van dit weefsel toeneemt (27). Hierdoor staat warme bloed minder in contact staat met de koude omgeving, zodat er minder overdracht van warmte kan plaatsvinden (26). Wanneer de lichaamstemperatuur te laag dreigt te worden begint het lichaam te rillen om extra warmte vrij te maken (27). Deze aanpassingen zorgen voor een verhoging van de bloeddruk (26). Blootstelling aan kou, voornamelijk door onderdompeling in koud water, leidt ook tot een toename van de afgifte van de stresshormonen norepinephrine, adrenaline en cortisol (26, 28). Deze aanpassingen en het gevaar dat met koude samenhangt zijn afhankelijk van de duur en de hevigheid van de blootstelling aan kou. Deze zijn het hevigst bij plotselinge onderdompeling in koude, waardoor er direct reacties als hijgen en naar adem happen, hyperventilatie, tachycardie (het hart klopt te snel) en een verhoging van de bloeddruk optreden (26). Deze reacties samen worden ook wel de “cold shock” genoemd. Deze “cold shock” kan leiden tot hartproblemen en verdrinking, en is daarom verantwoordelijk voor een groot deel van de sterfgevallen die gerelateerd zijn aan onderdompeling in koude (26).

Tegenwoordig is er ook steeds meer aandacht voor de combinatie van meditatie, ademhaling en koude.

Afbeelding 4. Combinatie ademhaling, koude en meditatie.
(bron: http://www.yuheal.nl/)

Zo zou bepaalde meditatie met krachtige ademhaling kunnen bijdragen aan het aanpassen aan een koude omgeving (20). Rajak et al. (2012) onderzochten het effect van yoga en ademhalingsoefeningen op de zogenaamde “cold-pressor test”, waarbij de hand van een deelnemer wordt ondergedompeld in ijswater. Fysiologische reacties die horen bij de “cold-shock”, zoals een stijging van de bloeddruk en hartslag en hyperventilatie, bleken af te zijn genomen na 6 maanden yoga en ademhalingsoefeningen (29). Kingston et al. (2007) lieten in hun studie zien dat deelnemers de “cold-pressor test” langer konden volhouden en een lagere pijnscore gaven na 6 mindfulness trainingen (30). De resultaten van deze studies duiden erop dat ademhalingsoefeningen en mindfulness kunnen bijdragen aan koude gewenning. In de inmiddels bekende “Wim Hof methode” worden ademhaling, koude en mindset gecombineerd. Volgens de onderzoekers van de Wim Hof methode bestaan de ademhalingsoefeningen uit een periode van diep en snel ademhalen gevolgd door een periode van soms wel minuten lang de adem inhouden. Volgens Matthijs Kox, onderzoeker van de Wim Hof methode, is iedereen in principe in staat de ademhalingsoefeningen uit te voeren, maar het doet best wat met je. Daarom wordt afgeraden de oefeningen op eigen houtje te doen. Uit een studie naar de technieken van Wim Hof kwam naar voren dat deze technieken een stressreactie veroorzaakten, mits er een externe stimulus was (31). Dit was het geval wanneer Hof ondergedompeld werd in een ijsbad en wanneer lipopolysaccharide (LPS), een deel van een bacterie dat een ontstekingsreactie veroorzaakt, werd toegediend. Omdat het slechts een deel van de bacterie betreft kan het zich niet vermenigvuldigen en is het toedienen hiervan dus ongevaarlijk. Een stressreactie gaat gepaard met activatie van het sympathische zenuwstelsel, waar deze technieken dus direct invloed op lijken te kunnen hebben (31). Lang werd gedacht dat het sympathische zenuwstelsel niet vrijwillig kon worden beïnvloed (32). In de studie van Kox et al. (2014) werd een groep deelnemers gedurende 10 dagen getraind door Wim Hof (32). De training bestond uit meditatie, koude gewenning en ademhalingsoefeningen. De getrainde deelnemers en een controlegroep kregen LPS toegediend. Tijdens de ademhalingsoefeningen nam de hartslag eerder toe en eerder af in de getrainde groep, terwijl ook de bloeddruk afnam. De getrainde groep rapporteerde minder hevige symptomen na toediening van LPS dan de controlegroep. Ook was er in de getrainde groep meer van het stresshormoon adrenaline aanwezig vergeleken met de controlegroep. De hoeveelheid adrenaline nam verder toe tijdens het doen van de ademhalingsoefeningen. De grote toename van adrenaline in het bloed is volgens onderzoeker Matthijs Kox reden om te concluderen dat het sympathisch zenuwstelsel geactiveerd raakt door deze technieken. Normaal heb je geen invloed op het vrijkomen van adrenaline. Ook nam de hoeveelheid van de ontstekingsremmende cytokine interleukine 10 (IL-10) veel sterker toe na de toediening van LPS in de getrainde groep vergeleken met de controlegroep. Deze toename in IL-10 kan verklaard worden door de grote hoeveelheid adrenaline die aanwezig was in de getrainde groep (32). Door de aanwezigheid van IL-10 worden ontstekingsbevorderende cytokines onderdrukt (32). De resultaten van deze studie suggereren dat de respons van het immuunsysteem vrijwillig kan worden beïnvloed door vrijwillige activatie van het sympathische zenuwstelsel (32).

“Bij deelnemers aan deze studie nam het adrenaline niveau in het bloed zelfs verder toe dan bij iemand die op het punt staat te gaan bungeejumpen.”

– Dr. Matthijs Kox, onderzoeker van de Wim Hof methode

Afbeelding 6. Dr. Matthijs Kox.

Mogelijk zouden deze ademhalingsoefeningen en trainingen ingezet kunnen worden bij ziektes met chronische of aanhoudende ontstekingen, zoals bijvoorbeeld auto-immuunziekten (32). Voordat dit mogelijk kan worden is er nog meer onderzoek nodig. Onderzoeker Matthijs Kox zegt hierover het volgende: “Momenteel zijn we bezig met het opzetten van een onderzoek bij reumapatiënten, omdat ontstekingsmediatoren die sterk onderdrukt werden door het uitoefenen van de technieken bij die ziekte een grote rol spelen.”

Uit de besproken studies blijkt dat door middel van meditatie en ademhalingsoefeningen de lichaamstemperatuur en het metabolisme beïnvloed lijken te kunnen worden. Door middel van ademhaling, meditatie en koude zou het mogelijk kunnen zijn het sympathische zenuwstelsel vrijwillig te activeren, door middel van een stressreactie. Het vrijwillig activeren van het sympathische zenuwstelsel werd lang voor onmogelijk gehouden (32). De respons van het immuunsysteem lijkt hierdoor vrijwillig te kunnen worden beïnvloed. Zowel ademhaling als meditatie lijken op zichzelf positieve effecten op onder andere bloeddruk te kunnen hebben. De combinatie van ademhaling en meditatie met koude is veelbelovend, maar voordat dit op grote schaal toegepast kan worden is er nog meer onderzoek naar de effecten nodig. Onderzoeker Matthijs Kox: “Op dit moment wordt tevens onderzocht welk deel van de Wim Hof methode de effecten sorteert. Het is momenteel nog niet duidelijk of dit de koude, de ademhalingstechnieken of een combinatie van beide is.”

Over de auteur

Hessel Stuurman is bewegingswetenschapper i.o. Hij schrijft o.a. voor Masseurs Netwerk Nederland artikelen.

© Masseurs Netwerk Nederland 2018. Alle rechten voorbehouden. www.masseursnetwerk.nl
Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is niet toegestaan.
U wordt uitgenodigd een directe link naar het artikel op de website www.masseursnetwerk.nl op uw website op te nemen en de link naar het artikel te delen op social media.

 

Referenties

1: Bromfield, S., & Muntner, P. (2013). High blood pressure: the leading global burden of disease risk factor and the need for worldwide prevention programs. Current hypertension reports, 15(3), 134-136.

2: Wiegner, L., Hange, D., Björkelund, C., & Ahlborg, G. (2015). Prevalence of perceived stress and associations to symptoms of exhaustion, depression and anxiety in a working age population seeking primary care-an observational study. BMC family practice, 16(1), 38.

3: McArdle W.D., Katch F.I., Katch V.L. (2009): Exercise Physiology: Nutrition, Energy and Human Performance. Seventh Ed.

4: Keck, T., Leiacker, R., Riechelmann, H., & Rettinger, G. (2000). Temperature profile in the nasal cavity. The Laryngoscope, 110(4), 651-654.

5: Lester, R. A., & Hoit, J. D. (2014). Nasal and oral inspiration during natural speech breathing. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57(3), 734-742.

6: Russo, M. A., Santarelli, D. M., & O’Rourke, D. (2017). The physiological effects of slow breathing in the healthy human. Breathe, 13(4), 298.

7: Masaoka, Y., & Homma, I. (1997). Anxiety and respiratory patterns: their relationship during mental stress and physical load. International Journal of Psychophysiology, 27(2), 153-159.

8: Helsper, M. COPD en ASTMA: Behandeling door de logopedist/ademtherapeut.

9: Clarke, T. C., Black, L. I., Stussman, B. J., Barnes, P. M., & Nahin, R. L. (2015). Trends in the use of complementary health approaches among adults: United States, 2002–2012. National health statistics reports, (79), 1.

10: Grossman, E., Grossman, A., Schein, M. H., Zimlichman, R., & Gavish, B. (2001). Breathing-control lowers blood pressure. Journal of human hypertension, 15(4), 263.

11: Naik, G. S., Gaur, G. S., & Pal, G. K. (2018). Effect of modified slow breathing exercise on perceived stress and basal cardiovascular parameters. International journal of yoga, 11(1), 53.

12: Herbert Benson, M. D., & Klipper, M. Z. (1992). The Relaxation Response. Harper Collins, New York.

13: Benson Henry institute. geraadpleegd van: https://www.bensonhenryinstitute.org/mission-history/

14: Steimer, T. (2002). The biology of fear-and anxiety-related behaviors. Dialogues in clinical neuroscience, 4(3), 231.

15: Milosevic, I., & McCabe, R. E. (Eds.). (2015). Phobias: The Psychology of Irrational Fear: The Psychology of Irrational Fear. ABC-CLIO.

16: Schmidt, N. B., Richey, J. A., Zvolensky, M. J., & Maner, J. K. (2008). Exploring human freeze responses to a threat stressor. Journal of behavior therapy and experimental psychiatry, 39(3), 292-304.

17: Benson, H., Lehmann, J. W., Malhotra, M. S., Goldman, R. F., Hopkins, J., & Epstein, M. D. (1982). Body temperature changes during the practice of g Tum-mo yoga. Nature, 295(5846), 234.

18: Benson, H., Malhotra, M. S., Goldman, R. F., Jacobs, G. D., & Hopkins, P. J. (1990). Three case reports of the metabolic and electroencephalographic changes during advanced Buddhist meditation techniques. Behavioral Medicine, 16(2), 90-95.

19: Garami, A., & Székely, M. (2014). Body temperature: its regulation in framework of energy balance. Temperature: Multidisciplinary Biomedical Journal, 1(1), 28.

20: Kozhevnikov, M., Elliott, J., Shephard, J., & Gramann, K. (2013). Neurocognitive and somatic components of temperature increases during g-tummo meditation: legend and reality. PLoS One, 8(3), e58244.

21: White, G. E., & Wells, G. D. (2013). Cold-water immersion and other forms of cryotherapy: physiological changes potentially affecting recovery from high-intensity exercise. Extreme physiology & medicine, 2(1), 26.

22: Swenson, C., Swärd, L., & Karlsson, J. (1996). Cryotherapy in sports medicine. Scandinavian journal of medicine & science in sports, 6(4), 193-200.

23: Sharma, G., & Noohu, M. M. (2014). Effect of ice massage on lower extremity functional performance and weight discrimination ability in collegiate footballers. Asian journal of sports medicine, 5(3).

24: Nakamura, T., & Fujishima, I. (2013). Usefulness of ice massage in triggering the swallow reflex. Journal of stroke and cerebrovascular diseases, 22(4), 378-382.

25: Buijze, G. A., Sierevelt, I. N., van der Heijden, B. C., Dijkgraaf, M. G., & Frings-Dresen, M. H. (2016). The effect of cold showering on health and work: A randomized controlled trial. PloS one, 11(9), e0161749.

26: Stocks, J. M., Taylor, N. A., Tipton, M. J., & Greenleaf, J. E. (2004). Human physiological responses to cold exposure. Aviation, space, and environmental medicine, 75(5), 444-457.

27: Rintamaki, N. (2007). Human responses to cold. Alaska medicine, 49(2), 29.

28: Lundberg, U. (2005). Stress hormones in health and illness: the roles of work and gender. Psychoneuroendocrinology, 30(10), 1017-1021.

29: Rajak, C., Rampalliwar, S., & Mahour, J. (2012). A study of combined effect of yoga (yogic exercises, pranayama & meditation) on hyper-reactivity to cold pressor test in healthy individuals. National Journal of Physiology, Pharmacy and Pharmacology, 2(2), 140.

30: Kingston, J., Chadwick, P., Meron, D., & Skinner, T. C. (2007). A pilot randomized control trial investigating the effect of mindfulness practice on pain tolerance, psychological well-being, and physiological activity. Journal of psychosomatic research, 62(3), 297-300.

31: Kox, M., Stoffels, M., Smeekens, S. P., Van Alfen, N., Gomes, M., Eijsvogels, T. M., … & Pickkers, P. (2012). The influence of concentration/meditation on autonomic nervous system activity and the innate immune response: a case study. Psychosomatic medicine, 74(5), 489-494.

32: Kox, M., van Eijk, L. T., Zwaag, J., van den Wildenberg, J., Sweep, F. C., van der Hoeven, J. G., & Pickkers, P. (2014). Voluntary activation of the sympathetic nervous system and attenuation of the innate immune response in humans. Proceedings of the National Academy of Sciences, 201322174.