Tagarchief: masseurs netwerk nederland

Beweegpatronen en (voorkomen van) sportblessures

 

Datum:  10 mei 2019 19:30 – 21:30 uur
Locatie: MSP Opleidingen, Rooseveltstraat 12, Leiden
Kosten: € 12,40 excl. btw

aanmelden

Inleiding

Als professional op het gebied van sport en bewegen is het beoordelen van een beweegpatroon uiterst belangrijk. Een goed inzicht in het beweegpatroon kan helpen bij het herstel van sportblessures, het verbeteren van (sport)prestaties en het voorkomen van het ontstaan van nieuwe blessures.  Echter, het beoordelen van het beweegpatroon is niet eenvoudig: wat is voor welke persoon een “natuurlijk” beweegpatroon?  En hoe kan je je kennis van en inzicht in beweegpatronen inzetten in je behandeling en advisering van je cliënten?

Doel / inhoud

Als masseur zijnde krijg je veel cliënten met sportspecifieke blessures op je behandeltafel.
Waarschijnlijk ben je ervaren genoeg om deze blessures te behandelen tijdens je massage. Wat weet je echter van de oorzaken van een blessure en de eventuele rol hierbij van beweegpatronen? En, wat zou het niet mooi zijn als jij met jouw behandelingen en advisering een bijdrage zou kunnen leveren aan het voorkomen van de klachten en blessures? Vooral als het een vaak terugkerend probleem is. Immers, het is fijn als je de cliënt tijdelijk kan helpen, maar het is nog leuker als je kan voorkomen dat de blessures weer opnieuw optreden!

Hoe kan je dat nu beter doen dan door te kijken hoe iemand eigenlijk beweegt vanuit zijn natuur: zowel in zijn dagelijks (werkend) leven, maar ook in zijn sportactiviteit. Misschien zie je wel iets opmerkelijks wat de klachten kan veroorzaken en kan je daar op inspelen in je behandelingen en advisering.

Onderwerpen die aan bod komen:

  • Anatomische houding in beweegpatronen
  • Veel voorkomende blessures (bij veel voorkomende sporten)
  • Observeren eigen houding cliënt
  • Observeren beweegpatroon tijdens sporten
  • Tips voor doorverwijzen

Docent

De interactieve netwerkbijeenkomst wordt gegeven door Laura Visser. Laura is oefentherapeut Mensendieck en werkzaam in haar eigen praktijk in Volendam en als Kinderoefentherapeut in een groepspraktijk in Heerhugowaard.

Daarnaast is zij sportmasseur, examinator sportmassage ACE en docent Anatomie en Fysiologie bij de opleiding Sportmassage.

Links

Webcast duurzaam veranderen beweegpatronen

Artikel Duurzaam veranderen van beweegpatronen

Artikel: Nieuwe praktische en relevante inzichten techniektraining (artikel linksboven, met dank aan Sportgericht)

Massage en advisering bij cliënten met slaapproblemen

 

Datum: 8 maart 2019 19:30 – 21:30 uur
Locatie: MSP Opleidingen, Rooseveltstraat 12, Leiden
Kosten: € 12,40 excl. btw

aanmelden

Inleiding

In Nederland heeft 20 tot 30% van de volwassenen last van slaapproblemen. Slaapproblemen komen vaker voor bij vrouwen en nemen toe bij het ouder worden. Dat dit gevolgen heeft voor de kwaliteit van leven door bijvoorbeeld vermoeidheid overdag, het minder goed om kunnen gaan met stress, verstoring van het cognitief functioneren en het minder goed functioneren van het immuunsysteem, zal duidelijk zijn. Als de slaapproblemen ernstig van aard zijn en het veranderen van slaapgewoontes niet werkt, wordt de oplossing momenteel vaak gezocht in het gebruik van slaapmiddelen. Mensen kunnen echter afhankelijk worden van deze slaapmiddelen en bovendien kunnen slaapmiddelen bijwerkingen hebben. Meer dan 2 miljoen mensen in Nederland zijn inmiddels verslaafd aan slaapmedicatie. Het gebruik van massages kan mogelijk een veel betere oplossing zijn voor mensen met slaapproblemen.

Doel / inhoud

Als masseur zijnde kan het zijn dat je veel vragen krijgt over de klachten van je cliënt. Op sommige vragen kan je gemakkelijk antwoord geven, zoals lichamelijke klachten als pijn in de rug en schouders.
Als mensen echter diepere problematiek hebben zoals moeite met slapen, kan het echter moeilijk zijn om gericht advies te geven. En kan je überhaupt wat met slaapproblemen als masseur? Komen ze direct bij jou met deze hulpvraag of komt het toevallig ter sprake?
En wat zou je dan kunnen adviseren aan deze cliënt en kan je misschien je massage zo aanpassen dat je de slaapproblemen een beetje kan beïnvloeden. Alle kleine beetjes helpen en dat zal de cliënt ook zo ervaren!

Onderwerpen die aan bod komen:

  • de meest voorkomende slaapproblemen
  • slaapstadia/ slaapcycli
  • klachten bij slaapproblemen die je als masseur (secundair) kan beïnvloeden
  • tips en trics voor de massagebehandeling
  • tips voor doorverwijzen

Docent

De interactieve netwerkbijeenkomst wordt gegeven door Laura Visser. Laura is oefentherapeut Mensendieck en werkzaam in haar eigen praktijk in Volendam en als Kinderoefentherapeut in een groepspraktijk in Heerhugowaard.
Als slaapoefentherapeut kijkt Laura niet alleen naar de slaapproblemen. Er wordt door de slaapoefentherapeut onderzocht waar de slaapproblemen vandaan kunnen komen, hoe het dagelijkse leven van de patiënt eruit ziet en wat voor invloed dat heeft de nachtrust. Het slaap-waakritme wordt dus volledig in beeld gebracht.
Tevens kijkt ze naar andere mogelijkheden gekeken om de slaap te verbeteren, zonder dat er direct naar medicatie wordt gekregen. Hierdoor wordt de patiënt zich bewuster, waardoor hij zelf zijn slaap-waakritme kan beïnvloeden en daarmee zijn kwaliteit van slaap kan verbeteren.

Laura is bovendien sportmasseur, examinator sportmassage ACE en docent Anatomie en Fysiologie bij de opleiding Sportmassage.

Links

Artikel massage ter bevordering van de slaapkwaliteit 
(Gratis voor premium leden, je kunt het artikel hier bestellen)

Cliëntenfolder Massage bij slaap problemen

Slaapcoach

 

Onderzoek maag-darmklachten bij hardlopen

Het lopen van een marathon wordt steeds populairder.

Naast de vele positieve gezondheidseffecten van duurinspanning, kan duurinspanning ook gepaard gaan met maag-darmklachten. Zo’n 30-90% van de hardlopers heeft last van maag-darmklachten tijdens of in de uren na het hardlopen.

Het ontstaan van maag-darmklachten heeft waarschijnlijk te maken met de herverdeling van het bloedvolume, resulterend in minder bloedtoevoer naar het spijsverteringskanaal en een minder goed functionerende darmbarrière. Doordat de darmbarrière minder goed functioneert kunnen er ongewenste stoffen (endotoxinen) de bloedbaan intreden en voor ontstekingsreacties zorgen. De vele micro-organismen in onze darm, gezamenlijk onze darmmicrobiota genoemd, zijn van invloed op de voedselvertering, maar ook op het functioneren van de cellen die de darmwand bekleden en de verbindingen tussen deze cellen.

Mogelijk hebben hardlopers met maag-darmklachten tijdens duurinspanning te maken met een afwijkende samenstelling van de darmmicrobiota en/of metabolieten ten opzichte van hardlopers zonder klachten, waardoor de darmbarrière minder goed functioneert en er problemen kunnen optreden.

Vandaar dat het voornaamste doel van ons onderzoeksproject is om te onderzoeken of er een relatie bestaat tussen de samenstelling van de darmmicrobiota en/of metabolieten en het ontstaan van maag-darmklachten tijdens duurinspanning. Dit onderzoek zullen wij uitvoeren voorafgaand aan en tijdens de halve of hele marathon van Leiden.

Deelnemen aan het onderzoek

Bent u enthousiast over ons project, wilt u weten of u een geschikte deelnemer bent en/of wilt u meer informatie, neem dan contact op met Dr. Dionne Noordhof, bereikbaar op noordhof.d@hsleiden.nl of meldt u aan via https://marathon.nl/onderzoek/

Hypoglycemie: Wat masseurs en Diabetespatiënten moeten weten

Artikel vertaald door masseurs netwerk Nederland en gepubliceerd op www.masseursnetwerk.nl met toestemming van de auteur

Inleiding

Hypoglycemie is de toestand waarbij de bloedsuikerspiegel daalt tot onder 70 mg / dl. De mate van bewustzijn van, en het vermogen om symptomen van hypoglycemie te herkennen verschilt tussen diabetici , terwijl hypoglycemie een zeer ernstige en potentieel levensbedreigende aandoening is. Vooral patiënten die insuline gebruiken raad ik aan om de bloedglucosespiegel altijd te testen voor een massage.

Hyperglycemie is de term die wordt gebruikt bij hoge glucosewaarden in het bloed. Dit is de bepalende aandoening bij diabetes. De hoeksteen van de behandeling is het monitoren en onder controle houden van de suikergehaltes, om ze dicht bij een normaal bereik van 80-120 mg / dl te houden. Veel factoren beïnvloeden de bloedglucosewaarden, waaronder insulineniveaus, voedselinname en mate van activiteit en stresshormonen.

Informele studie

In een informele studie die in 1999-2000 werd uitgevoerd, boden enkele van mijn massage studenten massagesessies van een uur aan diabetici aan. In meer dan 40 geregistreerde sessies hebben cliënten hun bloedsuikerspiegel gecontroleerd voor en na de sessie. In het algemeen daalden de bloedsuikers met 20-40 punten tijdens het uur, wat vergelijkbaar is met de daling die wordt ervaren bij matige activiteit. Maar de algemene resultaten, gecompliceerd door de variabiliteit van individuele medicatie, dieet en bewegingsregimes, waren verrassend voor zowel masseurs als cliënten. We hebben veranderingen van maar liefst 100 punten afname opgemerkt, evenals een verhoging met 100 punten. Deze wijzigingen waren waarschijnlijk niet toe te schrijven aan de massage zelf; ze waren eerder het gevolg van de variabiliteit van de insulinedosering voorafgaand aan de massage, of van de effecten van lichaamsbeweging of voedsel op bloedglucoseniveaus.

Testen bloedglucose

Wat dit onderzoek echter wel bevestigde, was de wijsheid van het testen van bloedglucose voor en na massage. Wanneer mensen met diabetes herhaalde behandelingen krijgen, begrijpen ze hun reactie op massage en passen ze overeenkomstig hun insulinedosering aan. Ik weet bijvoorbeeld dat ik zelf neig naar een daling van 30-40 punten tijdens een ontspannende massagesessie van een uur, dus als mijn bloedsuikerspiegel lager is dan 120 mg / dl, heb ik meestal een glas sap bij de hand om tijdens de sessie te drinken. Overigens, als masseur die ook diabeet is, pas ik dezelfde regel toe en heb ik meestal sap beschikbaar wanneer ik een sessie geef.

Symptomen

Vanwege de vaak onvoorspelbare aard van de ziekte, is het belangrijk voor de masseur om de tekenen en symptomen van hypoglycemie te herkennen:

  • Overmatig zweten (huid kan klam worden)
  • Zwakheid of hoofdpijn
  • Niet in staat om te ontwaken
  • Wazigheid: de persoon kan langzaam praten of zich langzaam bewegen, of niet in staat zijn om coherent te spreken. let op: dit zou verward kunnen worden met de meer typische ontspannen toestand die je ervaart na een massage.
  • Prikkelbaarheid
  • Verandering in persoonlijkheid
  • Hoge hartslag
Over de auteur

Mary Kathleen Rose, CMT, is al meer dan 20 jaar actief in het geven van massage en onderwijs op het gebied van massage en wellness.

Ze houdt toezicht op het massage programma bij HospiceCare in de Boulder en Broomfield Counties in Colorado en is de ontwikkelaar van Comfort Touch: Verzorgende Acupressuur voor Ouderen en Zieken. Ze is de auteur van de Gift of Touch, Rouwverwerking: omgaan met rouw en verlies, en producent van de video Comfort Touch Massage voor ouderen en zieken. Ze is te bereiken op www.comforttouch.com.

 

Presentatie Knieklachten: Onderzoek, differentiatie en behandeling

Hier kan je de presentatie bekijken van de netwerkbijeenkomst “Knieklachten: Onderzoek, differentiatie en behandeling”.

Masseurs Netwerk Nederland is er voor de massageprofessional en zij die dat willen worden. Sta je achter de doelstellingen van dit platform, doe dan mee en word lid!
Ben je al lid dan stellen wij het bijzonder op prijs als je collega masseurs informeert over Masseurs Netwerk Nederland en hen vraagt ook lid te worden.
Samen met alle masseurs in Nederland maken we Masseurs Netwerk Nederland tot een groot succes!

Massage bij kanker

Datum: 29 maart 2019 19:30 – 21:30 uur
Locatie: MSP Opleidingen, Rooseveltstraat 12, 2321BM Leiden
Kosten: € 12,40 excl. btw

aanmelden

Inleiding

“Ik voel me weer mens in plaats van de ziekte”  “Eindelijk een aanraking die geen pijn doet”

Massage is een waardevolle complementaire ondersteuning bij kanker. Dit wordt ook door het reguliere circuit steeds meer als zodanig onderkend. In de Verenigde Staten is oncologiemassage al meer dan 30 jaar een onderdeel van complementaire zorg.
Massage bij kanker kan op zowel fysiek, emotioneel/psychisch als ook spiritueel niveau een positieve uitwerking hebben.

Denk aan vermindering van pijn, angst, depressie, misselijkheid. Verbetering van gevoel van welbevinden, kwaliteit van leven. 

Massage kan zowel in de curatieve, palliatieve als terminale fase van de ziekte toegepast worden. Het toepassen van een massage bij een ernstig ziek persoon vraagt echter wel kennis en ervaring om de benodigde aanpassingen te doen.

Doel

Met deze netwerkbijeenkomst willen we jou als sportmasseur, wellnessmasseur en/of ontspanningsmasseur kennis laten maken met massage bij kanker zodat je voor jezelf kunt beoordelen of je je hierin wilt specialiseren.

Aan de orde komen vragen als:

  • Wat is massage bij kanker?
  • Waarom is het een specialisatie?
  • Wat zijn contra-indicaties en zaken waar je op moet letten?
  • Wat is het effect van massage bij kanker?
  • Wat zegt onderzoek hierover?
  • Wat is de impact ervan op jou als masseur?

We gaan ook praktisch aan de slag in het bijzonder om jou te laten ervaren wat de basisbegrippen van Massage bij kanker voor een effect kunnen hebben. Dit zijn begrippen als “aanraken met aandacht” en “less is more”.

Programma

19.15 uur: ontvangst met koffie/thee
19.30 uur:  Inleiding massage bij kanker
20.30 uur:  Praktijkoefeningen
21.30 uur:  Evaluatie en afronden

Docent

Estelle Smits is directeur en docent van het Instituut Massage bij Kanker. Zij is 1 van de grondleggers van massage bij kanker in Nederland. Tevens masseert zij wekelijks in dienst van het ziekenhuis op de afdeling oncologie. Haar missie is massage toegankelijk maken voor mensen die leven met de ziekte kanker. Enerzijds door zowel bij ziekenhuizen, huisartsen en patiëntenverenigingen bekend te maken wat massage bij kanker is en doet. Anderzijds door masseurs en massagetherapeuten op te leiden in deze specialisatie.

Tuina massage

 

Datum: 28 maart 2019 19:30 – 21:30 uur
Locatie: Zero point, Ceresstraat 29, Breda
Kosten: € 12,40 excl. btw

Inleiding

Tuina is een massagevorm die is gebaseerd op de Traditionele Chinese Geneeswijze (TCM). Tuina betekent letterlijk: druk en wrijf. Al meer dan 2000 jaar wordt Tuina (spreek uit als Twie na) in China gebruikt als lichaamstherapie. In het westen is Tuina bekend en geliefd om zijn therapeutische ‘impact’.
Net als bij de andere vormen van TCM gaat het er bij Tuina om in je lichaam een uitgebalanceerde en vrije stroom van Qi, de levenskracht, te herstellen. Op die manier krijgt het lichaam de kans zichzelf te helen. Tuina wordt ook preventief gebruikt.

Tuina is niet alleen een krachtige therapeutische aanvulling op andere oosterse en westerse massagetechnieken, maar het biedt vooral als zelfstandige therapie ongekende mogelijkheden. Tuina verbetert de gezondheid van zowel de lichaamsstructuur als van het bewegingsapparaat. Het heeft een goede invloed op het zenuwstelsel, zodat de levensenergie door het lichaam stroomt zoals het hoort. Op die manier kan pijn worden bestreden en kan ervoor worden gezorgd dat het bewegingsapparaat normaal functioneert. Daarnaast verbetert Tuina in belangrijke mate de weerstand van het lichaam en heeft tevens tot gevolg dat gifstoffen uit het lichaam worden verdreven.

De impact van deze massage is vanwege haar duizenden jaren historie bijzonder te noemen en biedt door haar uitgebreide scala aan grepen (men zegt wel meer dan 1000) een verfrissende dimensie voor u en uw cliënt.

Doel / inhoud

Met deze netwerkbijeenkomst willen we jou als sportmasseur, wellnessmasseur en /of ontspanningsmasseur een eerste kennismaking geven met Tuina massage.

Aan de orde komen onder meer:

  • Wat is Tuina Massage
  • Herkomst Tuina Massage
  • Indicaties / contra-indicaties
  • Gebruik Tuina Massage in de praktijk
  • Welke Tuina massagetechnieken zijn er en hoe kan je ze integreren in je massagebehandeling
  • Tips en trics van de docent uit zijn eigen massagepraktijk

Het grootste deel van de netwerkbijeenkomst gaan we praktisch aan de slag. de docent demonstreert, legt uit en jij gaat direct zelf aan de slag met Tuina Massage.

Programma

19.15 uur: Ontvangst met koffie / thee
19.30 uur: Inleiding Tuina Massage
20.00 uur: Demonstratie, oefenen en ervaren Tuina Massage
21.30 uur: Evaluatie en afronden

Docent

Ludwig Schutte is Traditional Chinese Medicine (TCM), Qigong en massagetherapeut. Hij is zowel Westers als Oosters opgeleid in o.a. diverse Oosterse therapieën, Hypnotherapie, Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP), orthomoleculaire geneeskunde. Daarnaast heeft hij een eigen praktijk in Voorburg en Alkmaar: Yin Yang Balance. Hij wil zijn kennis en ervaring graag delen met masseurs in Nederland.

Gua Sha

 

Datum: 15 februari 2019 19:30 – 21:30 uur
Locatie: Zero Point, Ceresstraat 29, Breda
Kosten: € 12,40 excl. btw

Inleiding

Gua Sha (刮痧), letterlijk “schrapen” van “ziekten door gestagneerde energie”, is een oude medische behandeling die nog steeds beoefend wordt in de Traditionele Chinese geneeskunde. Ook wordt het door Chinezen als een volkstherapie gebruikt, als preventieve of curatieve behandeling.

Gua Sha bestaat uit het schrapen van de huid met een gepolijste jadesteen (een bao yü) of de hoorn van een waterbuffel. De gladde kant wordt stevig op de ge-oliede huid geplaatst en in één richting langs de spieren of langs de acupunctuur meridianen bewogen, in streken van ca. 15 cm lang. Dit stevig schrapen veroorzaakt uitstroming van bloed vanuit perifere haarvaten en kan onderhuidse bloeduitstortingen (bloeding) veroorzaken, die meestal na 2 tot 4 dagen verdwijnen. De kleur varieert naargelang de stagnatie van het bloed van de patiënt (die gecorreleerd kan zijn met de aard van de ziekte) van donkerblauw/zwart tot lichtroze, meestal een roodtint. Hoewel de vlekken er pijnlijk uitzien zijn ze het niet. Patiënten voelen gewoonlijk een onmiddellijke verandering en vooruitgang.

Indicaties

Gua Sha technieken worden gebruikt bij het behandelen van o.a.:

  • Letsels aan spieren en pezen
  • RSI, Whiplash, tennisarm
  • Slechte circulatie
  • Fibromyalgie
  • Hoofdpijn
  • Koorts
  • Vermoeidheid veroorzaakt door hitte (zonnesteek) of koude
  • Hoest en kortademigheid: bronchitis, astma, emfyseem
  • Stijfheid en pijn
  • Spijsverteringsklachten
  • Ziekten aan urinewegen
  • Reacties van voedselvergiftiging

Doel / inhoud

Met deze netwerkbijeenkomst willen we jou als sportmasseur, wellnessmasseur en /of ontspanningsmasseur een eerste kennismaking geven met Gua Sha massage en het leren werken met de verschillende Gua Sha materialen.

Aan de orde komen vragen als:

  • waar komt Gua Sha massage vandaan
  • wat zijn de indicaties / contra-indicaties
  • hoe en wanneer kan je het in de praktijk gebruiken
  • hoe kan je guasha massage integreren in je massagebehandeling
  • tips en trics van de docent uit zijn eigen massagepraktijk

Het grootste deel van de netwerkbijeenkomst gaan we praktisch aan de slag. de docent demonstreert, legt uit en jij gaat direct zelf aan de slag met Gua Sha massage.

Programma

19.15 uur Ontvangst met koffie / thee
19.30 uur: Theorie Gua Sha Massage
20.00 uur: Demonstratie en oefenen Gua Sha massagetechnieken
21.30 uur: Evaluatie en afronden

Docent

Ludwig Schutte is Traditional Chinese Medicine (TCM), Qigong en massagetherapeut. Hij is zowel Westers als Oosters opgeleid in o.a. diverse Oosterse therapieën, Hypnotherapie, Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP), orthomoleculaire geneeskunde. Daarnaast heeft hij een eigen praktijk in Voorburg en Alkmaar: Yin Yang Balance. Hij wil zijn kennis en ervaring graag delen met masseurs in Nederland.

Ademhaling, koude en meditatie

Inleiding

Hoge bloeddruk en stress zijn veelvoorkomende gezondheidsproblemen (1, 2). Een sedentaire levensstijl speelt een grote rol bij het ontstaan van hoge bloeddruk (1). Buiten een gezonde levensstijl lijken ook ademhaling en meditatie mogelijkheden om hoge bloeddruk en stress te reguleren. Deze technieken worden steeds vaker in de praktijk gebracht en onder andere in de Wim Hof methode gecombineerd met koude. In dit artikel zullen we ingaan op de effecten van ademhaling, meditatie, koude en de combinatie hiervan. Dit zullen we doen aan de hand van beschikbare wetenschappelijke literatuur en interviews met dr. Matthijs Kox, onderzoeker van de Wim Hof methode, en dr. Herbert Benson, ontdekker van de Relaxation Response.

Ademhaling

Het ademhalingssysteem bestaat uit de neus en mondholte, de luchtpijp, de
luchtpijp -vertakkingen en de longen. Ademen gebeurt onder invloed van koolstofdioxideconcentratie in het bloed (3). Het inademen wordt geregeld vanuit ademhalingscentrum in de hersenen. Spieren die gebruikt worden voor de ademhaling zijn de middenrifspieren, de tussenribspieren en de buikspieren. Uitademen gebeurd met name door het ontspannen van voorgenoemde spieren (3). Ademen kan door de neus en de mond. Bij inademing door de neus wordt de lucht verwarmd en bevochtigd (4) en worden bacteriën en stofdeeltjes uit de lucht gefilterd (5).

De ademfrequentie is het aantal ademhalingen per minuut. Een normale ademfrequentie wordt vaak gedefinieerd als 10 tot 20 ademhalingen per minuut, terwijl 4 tot 8 ademhalingen per minuut als langzaam beschouwd wordt (6). Bij deze ademhaling wordt ongeveer 500-600 ml lucht ingeademd (3). Hiervan wordt in rust ongeveer 250 ml per minuut gebruikt. De ademfrequentie stijgt onder andere door fysieke inspanning, mentale stress (7) en roken (8). Rustige ademhaling wordt geassocieerd met gezondheidsvoordelen. Tussen 2002 en 2012 waren “deep-breathing” oefeningen, zoals meditatie en mindfulness, de op een na meest gebruikte aanvullende gezondheidsaanpak in de VS (9). Een rustige ademhaling heeft onder andere een positief effect op bloeddruk (10, 11), ervaren stress (11) en verlaagt de rusthartslag (11).

In 1975 ontdekte dr. Herbert Benson de zogenaamde “Relaxation Response” (12).

Afbeelding 1. Boek The Relaxation Response, Herbert Benson.

De Relaxation Response wordt ook wel beschouwd als het tegenovergestelde van de “fight-or-flight response” (13). De fight-or-flight response is een mechanisme dat door mensen gebruikt wordt voor het omgaan met een bedreiging (14). Een aantal neurale en fysiologische veranderingen die het lichaam activeren om te vluchten (“flight”) of de bedreiging te confronteren (“fight”) treden snel op (15). Later is ook de “freeze-response” toegevoegd, waarbij iemand geen actie onderneemt bij een bedreiging, bijvoorbeeld doordat diegene overweldigd is of omdat acties niet succesvol zouden zijn (16).
Wanneer de Relaxation Response optreedt neemt de hoeveelheid gebruikte zuurstof af. De afname in zuurstofgebruik duidt op een verminderd metabolisme. Ook de ademfrequentie, de hartslag en spierspanning nemen af tijdens de Relaxation Response (12). Mogelijk neemt de bloeddruk ook af tijdens de Relaxation Response bij mensen met een hoge bloeddruk (12). Tijdens slaap wordt eenzelfde afname van de hoeveelheid gebruikte zuurstof waargenomen, maar deze afname treedt veel sneller op tijdens de Relaxation Response. Wanneer iemand slaapt treedt dit binnen enkele uren op terwijl het tijdens de Relaxation Response al binnen enkele minuten optreedt (12).

Er zijn verschillende manieren om de Relaxation Response uit te lokken. Bijvoorbeeld door een zelfgekozen woord of korte zin steeds te herhalen tijdens het uitademen, terwijl een ontspannen houding wordt aangenomen en de ogen gesloten zijn (12).

Dr. Benson: “Het is het van belang dat iedereen iets kiest waar hij of zij zich prettig bij voelt. Een gelovig iemand zou een gebed kunnen opzeggen, terwijl iemand die niet van stilzitten houdt yoga oefeningen zou kunnen doen. Wat iemand kiest maakt niet uit, zo lang het maar de alledaagse gedachten doorbreekt”.
Een rustige en natuurlijke ademhaling is hierbij van belang. Dit zou 10 tot 20 minuten moeten duren en een of twee keer per dag geoefend moeten worden (12).
Volgens dr. Benson worden alledaagse gedachten niet actief genegeerd tijdens de Relaxation Response, maar worden ze vervangen door je op iets anders te richten.

Tijdens een bepaalde vorm van meditatie, G-tummo, zouden Boeddhistische monniken in staat zijn hun lichaamstemperatuur te reguleren (17). Benson et al. (1982) onderzochten deze vorm van meditatie en ontdekten dat de monniken in staat waren de temperatuur van hun vingers sterk te laten toenemen, tot meer dan 8 graden Celsius. Volgens dr. Benson nam de lichaamstemperatuur van de monniken toe toen ze een hogere lichaamstemperatuur visualiseerden.

Om deze lichaamswarmte te produceren werd verwacht dat het metabolisme van de monniken zou toenemen, terwijl het metabolisme verminderd is tijdens de meeste meditatietechnieken (18).
Bij twee van de drie proefpersonen was dit inderdaad het geval. Tijdens G-tummo nam hun metabolisme toe, terwijl het metabolisme van de derde proefpersoon afnam (18). De monniken bleken in staat hun metabolisme zowel te kunnen verhogen als verlagen, beide met wel 60% (18).

“De Relaxation Response is bruikbaar bij alle bij alle stress-gerelateerde aandoeningen”

– Dr. Herbert Benson, ontdekker van de Relaxation Response

afbeelding 2. Dr. Herbert Benson.

Een gezonde lichaamstemperatuur ligt tussen de 35,5 en 37,5 graden Celsius en is afhankelijk van lichaamsbeweging, omgevingstemperatuur, geslacht, gewicht en leeftijd (19). De hypothalamus reguleert je lichaamstemperatuur (3).

Kozhevnikov et al. (2013) onderzochten het effect van G-tummo op de temperatuur in de kern van het lichaam bij meditatie experts uit Tibet. Uit deze studie bleek dat tijdens G-tummo meditatie, waarbij er krachtige ademhaling werd toegepast, de lichaamstemperatuur significant hoger was vergeleken met een normale lichaamstemperatuur. De auteurs stellen dat het erop lijkt dat bepaalde aspecten van G-tummo bijdragen aan het kunnen reguleren van de lichaamstemperatuur, maar dat dit nog niet met zekerheid vastgesteld kan worden. Wel stellen zij dat wanneer dit aangetoond kan worden G-tummo een bijdrage kan leveren aan onder andere het aanpassen aan een koude omgeving (20).

Koude

Tegenwoordig is er steeds meer aandacht voor koude en wordt er vaker gebruik gemaakt van bijvoorbeeld koudetherapie. Koudetherapie wordt tegenwoordig vaak gebruikt voor herstel na het sporten (21). Verschillende vormen van koudetherapie worden ingezet, waaronder ice packs, koude handdoeken en ijsmassage (22). IJsmassage wordt onder andere uitgevoerd met behulp van ijs cups (23) en een bevroren, met water doordrenkte, stok met katoenen punt (Afbeelding 3) (24).

Afbeelding 3. IJsmassage stok met katoen (Nakamura et al. (2013) (24).

Buijze et al. deden in 2015 een studie naar het effect van koud douchen. 3018 deelnemers werden verdeeld over 4 groepen. Er waren 3 interventiegroepen en 1 controlegroep in deze studie. De deelnemers die in een interventiegroep waren ingedeeld eindigden hun normale douche met een periode van 30, 60 of 90 seconden zo koud mogelijk douchen (25). De deelnemers in de controlegroep mochten gewoon warm douchen. De resultaten lieten zien dat ziekteverzuim op het werk met 29% afnam wanneer er koud gedoucht werd, ongeacht hoe lang de koude douche duurde. Er waren een aantal limitaties aan deze studie. Zo gaven de deelnemers zelf hun ziekteverzuim door via vragenlijsten. Ook zijn er voor deze studie gezonde deelnemers geselecteerd en was het ziekteverzuim van de deelnemers lager dan gemiddeld (25). Toch duiden de resultaten van deze studie op positieve effecten van koud douchen, hoewel er wel nog meer onderzoek nodig is.

Verschillende processen treden op wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan kou. De huidtemperatuur daalt direct na blootstelling aan kou. Dit leidt tot een vernauwing van de bloedvaten in de huid, genaamd vasoconstrictie (26). Vasoconstrictie treedt op door stimulatie van het sympathische zenuwstelsel (27). Door deze vasoconstrictie neemt de bloedstroom door de huid en oppervlakkig gelegen weefsel af, waardoor de thermische isolatie van dit weefsel toeneemt (27). Hierdoor staat warme bloed minder in contact staat met de koude omgeving, zodat er minder overdracht van warmte kan plaatsvinden (26). Wanneer de lichaamstemperatuur te laag dreigt te worden begint het lichaam te rillen om extra warmte vrij te maken (27). Deze aanpassingen zorgen voor een verhoging van de bloeddruk (26). Blootstelling aan kou, voornamelijk door onderdompeling in koud water, leidt ook tot een toename van de afgifte van de stresshormonen norepinephrine, adrenaline en cortisol (26, 28). Deze aanpassingen en het gevaar dat met koude samenhangt zijn afhankelijk van de duur en de hevigheid van de blootstelling aan kou. Deze zijn het hevigst bij plotselinge onderdompeling in koude, waardoor er direct reacties als hijgen en naar adem happen, hyperventilatie, tachycardie (het hart klopt te snel) en een verhoging van de bloeddruk optreden (26). Deze reacties samen worden ook wel de “cold shock” genoemd. Deze “cold shock” kan leiden tot hartproblemen en verdrinking, en is daarom verantwoordelijk voor een groot deel van de sterfgevallen die gerelateerd zijn aan onderdompeling in koude (26).

Tegenwoordig is er ook steeds meer aandacht voor de combinatie van meditatie, ademhaling en koude.

Afbeelding 4. Combinatie ademhaling, koude en meditatie.

Zo zou bepaalde meditatie met krachtige ademhaling kunnen bijdragen aan het aanpassen aan een koude omgeving (20). Rajak et al. (2012) onderzochten het effect van yoga en ademhalingsoefeningen op de zogenaamde “cold-pressor test”, waarbij de hand van een deelnemer wordt ondergedompeld in ijswater. Fysiologische reacties die horen bij de “cold-shock”, zoals een stijging van de bloeddruk en hartslag en hyperventilatie, bleken af te zijn genomen na 6 maanden yoga en ademhalingsoefeningen (29). Kingston et al. (2007) lieten in hun studie zien dat deelnemers de “cold-pressor test” langer konden volhouden en een lagere pijnscore gaven na 6 mindfulness trainingen (30). De resultaten van deze studies duiden erop dat ademhalingsoefeningen en mindfulness kunnen bijdragen aan koude gewenning. In de inmiddels bekende “Wim Hof methode” worden ademhaling, koude en mindset gecombineerd. Volgens de onderzoekers van de Wim Hof methode bestaan de ademhalingsoefeningen uit een periode van diep en snel ademhalen gevolgd door een periode van soms wel minuten lang de adem inhouden. Volgens Matthijs Kox, onderzoeker van de Wim Hof methode, is iedereen in principe in staat de ademhalingsoefeningen uit te voeren, maar het doet best wat met je. Daarom wordt afgeraden de oefeningen op eigen houtje te doen. Uit een studie naar de technieken van Wim Hof kwam naar voren dat deze technieken een stressreactie veroorzaakten, mits er een externe stimulus was (31). Dit was het geval wanneer Hof ondergedompeld werd in een ijsbad en wanneer lipopolysaccharide (LPS), een deel van een bacterie dat een ontstekingsreactie veroorzaakt, werd toegediend. Omdat het slechts een deel van de bacterie betreft kan het zich niet vermenigvuldigen en is het toedienen hiervan dus ongevaarlijk. Een stressreactie gaat gepaard met activatie van het sympathische zenuwstelsel, waar deze technieken dus direct invloed op lijken te kunnen hebben (31). Lang werd gedacht dat het sympathische zenuwstelsel niet vrijwillig kon worden beïnvloed (32). In de studie van Kox et al. (2014) werd een groep deelnemers gedurende 10 dagen getraind door Wim Hof (32). De training bestond uit meditatie, koude gewenning en ademhalingsoefeningen. De getrainde deelnemers en een controlegroep kregen LPS toegediend. Tijdens de ademhalingsoefeningen nam de hartslag eerder toe en eerder af in de getrainde groep, terwijl ook de bloeddruk afnam. De getrainde groep rapporteerde minder hevige symptomen na toediening van LPS dan de controlegroep. Ook was er in de getrainde groep meer van het stresshormoon adrenaline aanwezig vergeleken met de controlegroep. De hoeveelheid adrenaline nam verder toe tijdens het doen van de ademhalingsoefeningen. De grote toename van adrenaline in het bloed is volgens onderzoeker Matthijs Kox reden om te concluderen dat het sympathisch zenuwstelsel geactiveerd raakt door deze technieken. Normaal heb je geen invloed op het vrijkomen van adrenaline. Ook nam de hoeveelheid van de ontstekingsremmende cytokine interleukine 10 (IL-10) veel sterker toe na de toediening van LPS in de getrainde groep vergeleken met de controlegroep. Deze toename in IL-10 kan verklaard worden door de grote hoeveelheid adrenaline die aanwezig was in de getrainde groep (32). Door de aanwezigheid van IL-10 worden ontstekingsbevorderende cytokines onderdrukt (32). De resultaten van deze studie suggereren dat de respons van het immuunsysteem vrijwillig kan worden beïnvloed door vrijwillige activatie van het sympathische zenuwstelsel (32).

“Bij deelnemers aan deze studie nam het adrenaline niveau in het bloed zelfs verder toe dan bij iemand die op het punt staat te gaan bungeejumpen.”

– Dr. Matthijs Kox, onderzoeker van de Wim Hof methode

Afbeelding 6. Dr. Matthijs Kox.

Mogelijk zouden deze ademhalingsoefeningen en trainingen ingezet kunnen worden bij ziektes met chronische of aanhoudende ontstekingen, zoals bijvoorbeeld auto-immuunziekten (32). Voordat dit mogelijk kan worden is er nog meer onderzoek nodig. Onderzoeker Matthijs Kox zegt hierover het volgende: “Momenteel zijn we bezig met het opzetten van een onderzoek bij reumapatiënten, omdat ontstekingsmediatoren die sterk onderdrukt werden door het uitoefenen van de technieken bij die ziekte een grote rol spelen.”

Uit de besproken studies blijkt dat door middel van meditatie en ademhalingsoefeningen de lichaamstemperatuur en het metabolisme beïnvloed lijken te kunnen worden. Door middel van ademhaling, meditatie en koude zou het mogelijk kunnen zijn het sympathische zenuwstelsel vrijwillig te activeren, door middel van een stressreactie. Het vrijwillig activeren van het sympathische zenuwstelsel werd lang voor onmogelijk gehouden (32). De respons van het immuunsysteem lijkt hierdoor vrijwillig te kunnen worden beïnvloed. Zowel ademhaling als meditatie lijken op zichzelf positieve effecten op onder andere bloeddruk te kunnen hebben. De combinatie van ademhaling en meditatie met koude is veelbelovend, maar voordat dit op grote schaal toegepast kan worden is er nog meer onderzoek naar de effecten nodig. Onderzoeker Matthijs Kox: “Op dit moment wordt tevens onderzocht welk deel van de Wim Hof methode de effecten sorteert. Het is momenteel nog niet duidelijk of dit de koude, de ademhalingstechnieken of een combinatie van beide is.”

Over de auteur

Hessel Stuurman is bewegingswetenschapper i.o. Hij schrijft o.a. voor Masseurs Netwerk Nederland artikelen.

© Masseurs Netwerk Nederland 2018. Alle rechten voorbehouden. www.masseursnetwerk.nl
Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is niet toegestaan.
U wordt uitgenodigd een directe link naar het artikel op de website www.masseursnetwerk.nl op uw website op te nemen en de link naar het artikel te delen op social media.

 

Referenties

1: Bromfield, S., & Muntner, P. (2013). High blood pressure: the leading global burden of disease risk factor and the need for worldwide prevention programs. Current hypertension reports, 15(3), 134-136.

2: Wiegner, L., Hange, D., Björkelund, C., & Ahlborg, G. (2015). Prevalence of perceived stress and associations to symptoms of exhaustion, depression and anxiety in a working age population seeking primary care-an observational study. BMC family practice, 16(1), 38.

3: McArdle W.D., Katch F.I., Katch V.L. (2009): Exercise Physiology: Nutrition, Energy and Human Performance. Seventh Ed.

4: Keck, T., Leiacker, R., Riechelmann, H., & Rettinger, G. (2000). Temperature profile in the nasal cavity. The Laryngoscope, 110(4), 651-654.

5: Lester, R. A., & Hoit, J. D. (2014). Nasal and oral inspiration during natural speech breathing. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57(3), 734-742.

6: Russo, M. A., Santarelli, D. M., & O’Rourke, D. (2017). The physiological effects of slow breathing in the healthy human. Breathe, 13(4), 298.

7: Masaoka, Y., & Homma, I. (1997). Anxiety and respiratory patterns: their relationship during mental stress and physical load. International Journal of Psychophysiology, 27(2), 153-159.

8: Helsper, M. COPD en ASTMA: Behandeling door de logopedist/ademtherapeut.

9: Clarke, T. C., Black, L. I., Stussman, B. J., Barnes, P. M., & Nahin, R. L. (2015). Trends in the use of complementary health approaches among adults: United States, 2002–2012. National health statistics reports, (79), 1.

10: Grossman, E., Grossman, A., Schein, M. H., Zimlichman, R., & Gavish, B. (2001). Breathing-control lowers blood pressure. Journal of human hypertension, 15(4), 263.

11: Naik, G. S., Gaur, G. S., & Pal, G. K. (2018). Effect of modified slow breathing exercise on perceived stress and basal cardiovascular parameters. International journal of yoga, 11(1), 53.

12: Herbert Benson, M. D., & Klipper, M. Z. (1992). The Relaxation Response. Harper Collins, New York.

13: Benson Henry institute. geraadpleegd van: https://www.bensonhenryinstitute.org/mission-history/

14: Steimer, T. (2002). The biology of fear-and anxiety-related behaviors. Dialogues in clinical neuroscience, 4(3), 231.

15: Milosevic, I., & McCabe, R. E. (Eds.). (2015). Phobias: The Psychology of Irrational Fear: The Psychology of Irrational Fear. ABC-CLIO.

16: Schmidt, N. B., Richey, J. A., Zvolensky, M. J., & Maner, J. K. (2008). Exploring human freeze responses to a threat stressor. Journal of behavior therapy and experimental psychiatry, 39(3), 292-304.

17: Benson, H., Lehmann, J. W., Malhotra, M. S., Goldman, R. F., Hopkins, J., & Epstein, M. D. (1982). Body temperature changes during the practice of g Tum-mo yoga. Nature, 295(5846), 234.

18: Benson, H., Malhotra, M. S., Goldman, R. F., Jacobs, G. D., & Hopkins, P. J. (1990). Three case reports of the metabolic and electroencephalographic changes during advanced Buddhist meditation techniques. Behavioral Medicine, 16(2), 90-95.

19: Garami, A., & Székely, M. (2014). Body temperature: its regulation in framework of energy balance. Temperature: Multidisciplinary Biomedical Journal, 1(1), 28.

20: Kozhevnikov, M., Elliott, J., Shephard, J., & Gramann, K. (2013). Neurocognitive and somatic components of temperature increases during g-tummo meditation: legend and reality. PLoS One, 8(3), e58244.

21: White, G. E., & Wells, G. D. (2013). Cold-water immersion and other forms of cryotherapy: physiological changes potentially affecting recovery from high-intensity exercise. Extreme physiology & medicine, 2(1), 26.

22: Swenson, C., Swärd, L., & Karlsson, J. (1996). Cryotherapy in sports medicine. Scandinavian journal of medicine & science in sports, 6(4), 193-200.

23: Sharma, G., & Noohu, M. M. (2014). Effect of ice massage on lower extremity functional performance and weight discrimination ability in collegiate footballers. Asian journal of sports medicine, 5(3).

24: Nakamura, T., & Fujishima, I. (2013). Usefulness of ice massage in triggering the swallow reflex. Journal of stroke and cerebrovascular diseases, 22(4), 378-382.

25: Buijze, G. A., Sierevelt, I. N., van der Heijden, B. C., Dijkgraaf, M. G., & Frings-Dresen, M. H. (2016). The effect of cold showering on health and work: A randomized controlled trial. PloS one, 11(9), e0161749.

26: Stocks, J. M., Taylor, N. A., Tipton, M. J., & Greenleaf, J. E. (2004). Human physiological responses to cold exposure. Aviation, space, and environmental medicine, 75(5), 444-457.

27: Rintamaki, N. (2007). Human responses to cold. Alaska medicine, 49(2), 29.

28: Lundberg, U. (2005). Stress hormones in health and illness: the roles of work and gender. Psychoneuroendocrinology, 30(10), 1017-1021.

29: Rajak, C., Rampalliwar, S., & Mahour, J. (2012). A study of combined effect of yoga (yogic exercises, pranayama & meditation) on hyper-reactivity to cold pressor test in healthy individuals. National Journal of Physiology, Pharmacy and Pharmacology, 2(2), 140.

30: Kingston, J., Chadwick, P., Meron, D., & Skinner, T. C. (2007). A pilot randomized control trial investigating the effect of mindfulness practice on pain tolerance, psychological well-being, and physiological activity. Journal of psychosomatic research, 62(3), 297-300.

31: Kox, M., Stoffels, M., Smeekens, S. P., Van Alfen, N., Gomes, M., Eijsvogels, T. M., … & Pickkers, P. (2012). The influence of concentration/meditation on autonomic nervous system activity and the innate immune response: a case study. Psychosomatic medicine, 74(5), 489-494.

32: Kox, M., van Eijk, L. T., Zwaag, J., van den Wildenberg, J., Sweep, F. C., van der Hoeven, J. G., & Pickkers, P. (2014). Voluntary activation of the sympathetic nervous system and attenuation of the innate immune response in humans. Proceedings of the National Academy of Sciences, 201322174.

Presentatie Liesklachten

Hier kan je de prezi bekijken van de netwerkbijeenkomst “Liesklachten”.

Masseurs Netwerk Nederland is er voor de massageprofessional en zij die dat willen worden. Sta je achter de doelstellingen van dit platform, doe dan mee en word lid!
Ben je al lid dan stellen wij het bijzonder op prijs als je collega masseurs informeert over Masseurs Netwerk Nederland en hen vraagt ook lid te worden.
Samen met alle masseurs in Nederland maken we Masseurs Netwerk Nederland tot een groot succes!