Auteursarchief: Erik de vries

Blessures bij hardlopen benaderd vanuit het perspectief van de sportmasseur

Datum: 29-04-2015 van 19:30 tot 21:30
Locatie: Rooseveltstraat 12 in Leiden
Kosten: € 7,50

aanmelden

Screencast deel 1

Screencast deel 2

Inleiding

Bij hardlopen komen door het eenzijdige karakter van de sport veel blessures voor. Een kleine fout in het looppatroon wordt vele malen gemaakt. running injury
De meeste blessures zijn langzaam progressief ontstaan door overbelasting.
We behandelen in deze bijeenkomst de diverse voorkomende klachten vanaf de heup tot aan de voet:

 

  • Wat is de oorzaak of ontstaanswijze?
  • Wat is de bijhorende diagnose?
  • Wat is de juiste therapie?
  • Welke rol kan de sportmasseur spelen?
  • Wat moet je als sportmasseur weten en kunnen?

Doel van de bijeenkomst

Het doel van deze bijeenkomst op 29 april 2015 is het vergaren van kennis en inzicht over hardloopblessures.
Je leert het ontstaansmechanisme van verschillende hardloopblessures, hoe je ze kunt herkennen en hoe je hierbij moet handelen.
Wat zijn bijvoorbeeld de rode vlaggen en wanneer kun je en sportarts inschakelen?
Je leert verschillende blessures van elkaar te onderscheiden en het te volgen beleid bij verschillende hardloopblessures van de heup tot aan de voet.

Programma

  • Kennismaking sportgeneeskunde/sportarts
  • Wat doet een sportarts
  • Hardloopblessures van heup tot voet
  • Vragen stellen

Docent

alrijne zorggroepDe bijeenkomst zal worden verzorgd door Maarten Verschure, Sportarts bij het Alrijne Ziekenhuis.

maarten-verschuuren-2

Maarten is naast zijn werkzaamheden in het Alrijne Ziekenhuis ook sportarts van Zorg en Zekerheid Leiden Basketball, van het Nederlands Basketballteam en zit samen met zijn collega sportarts Michael van der Werve in de medische commissie van de Leiden Marathon. Hij is zelf enthousiast Kite- en golfsurfer maar ook vaak te vinden op de tennis- en squashbaan.

Informatie sportgeneeskunde Alrijne

Het effect van massage op hoofdpijn

Hoofdpijnklachten zijn veelvoorkomende klachten. De “International Headache Society” (IHS) onderscheidt 4 soorten hoofdpijn: spanningshoofdpijn, migraine, medicatieovergebruikshoofdpijn en clusterhoofdpijn.

In dit artikel worden de hoofdpijnklachten kort beschreven en het effect van massage op deze klachten gegeven.

Spanningshoofdpijn

Spanningshoofdpijn kenmerkt zich door drukkende of knellende hoofdpijn rondom de schedel. Deze kan van enkele minuten tot een aantal dagen duren, met een lichte tot matige intensiteit. Ook komt verminderde eetlust en overgevoeligheid voor licht of geluid voor. Misselijkheid, braken of verergering van de klachten bij lichamelijke activiteit worden bij spanningshoofdpijn niet waargenomen.

Over de pathofysiologie van spanningshoofdpijn is niet veel bekend (Nederlandse Vereniging voor neurologie 2007).  Spanning of spierspanning zijn geen primaire oorzaken, al kunnen beiden factoren wel intermediair of verergerend zijn. (NGH-Standaard Hoofdpijn, 2014). Daarom zou massage symptomen van spanningshoofdpijn kunnen verlichten.

Quinn C, et al onderzochten in een Randomised Controlled Trial (RCT) het effect van schouder- en nekmassage op het verminderen van spanningshoofdpijn gedurende 4 weken. De interventie bestond uit 8 sessies van 30 minuten massage volgens een gestandaardiseerd protocol. Na deze 4 weken werd er een reductie van de incidentie van spanningshoofdpijn gemeten. Helaas kon er geen significant verband getoond worden omdat de onderzoekspopulatie daarvoor te klein was (N=4).

Het lijkt er echter op, dat massage een positieve invloed heeft op spanningshoofdpijn.

Voor een diagnose en om andere aandoeningen uit te sluiten, is het van belang om de huisarts in te schakelen.

In het geval van spanningshoofdpijn kunnen geruststelling en verandering in leefstijl een gunstig effect hebben. Ook wordt er vaak overwogen om een korte medicamenteuze behandeling te starten met paracetamol of een NSAID. Over het effect van medicamenteuze behadeling is de literatuur echter niet eenduidig (NGH-Standaard Hoofdpijn, 2014).

Migraine

Migraine is een andere  vorm van hoofdpijn. Het kenmerkt zich door aanvallen van eenzijdige, bonzende hoofdpijn en/of braken, die verergeren door lichamelijk activiteit. Daarnaast is er vaak sprake van licht- en geluidsovergevoeligheid. Een aanval duurt tussen de 4 en 72 uur.  Bij 15-25% van de mensen met migraine wordt een aanval voorafgegaan door een aura. Dit is een focal neurologisch reversibel symptoom. Voorbeelden hiervan zijn: visusstoornissen, tintelingen of dood gevoel in lippen, gelaat of hand, eenzijdige spierzwakte en gestoorde spraak. Een of meer van deze aurasymptomen ontwikkelt zich van 5 tot maximaal 60 minuten voor de aanval.

Een aura moet onderscheiden worden van de soms optredende prodromale verschijnselen (verschijnselen die een voorbode zijn van een aanval). Deze laatste ontstaan enige uren tot een dag voorafgaande aan de migraineaanval en kunnen bestaan uit hyper- of hypoactiviteit, depressieve gevoelens of hypomane stemming, trek in bepaalde voedingsmiddelen en geeuwen.

Menstruatie, visuele prikkels als lichtflitsen, weersveranderingen, vasten, slaapgebrek, smaakversterker glutaminezuur (zit onder andere in Chinees eten en kant-en-klaarmaaltijden), wijn (sulfiet), nitraten en aspartaam (wordt gebruikt als zoetstof) kunnen migraineaanvallen uitlokken

Over het ziekteverloop is nog niet veel bekend. Wat men wel weet, is dat bij kinderen met migraine de duur van de aanval korter is dan bij volwassenen, namelijk tussen de 30 minuten en 48 uur.  De menopauze geeft bij de vrouwen geen vermindering van klachten.

Over de pathofysiologie is bij migraine meer bekend dan bij spanningshoofdpijn.  Migraine is een neurovasculaire hoofdpijn, wat inhoudt dat een neurale prikkeling verwijding van de bloedvaten tot gevolg heeft met als gevolg: pijn en nog meer stimulatie van het zenuwstelsel.

Om de stimulatie van het zenuwstelsel te remmen, kan massage worden gebruikt.

Lawler & Cameron (2006) onderzochten 47 volwassen met migraine. Het effect werd onderzocht van 30 minuten klassieke massage over een periode van 13 weken. Het aantal aanvallen nam door de massage significant af, maar de intensiteit bleef hetzelfde. Tevens werd ook een effect van massage op de verbetering van slaap gezien (p<0.01).

Verder zal de huisarts de diagnose moeten stellen. Vaak wordt er NSAID’s, paracetamol of triptanen voorgeschreven welke effectief lijken te zijn. Daarnaast wordt vaak ook een hoofdpijndagboek opgesteld om inzicht te krijgen wat het effect is van de geneesmiddelen en waardoor de hoofdpijn getriggerd wordt.

Clusterhoofdpijn

De pathofysiologie en etiologie van clusterhoofdpijn is onbekend. Clusterhoofdpijn gaat gepaard met pijnklachten van de nervus trigeminus. Deze zenuw is verantwoordelijk voor zintuiglijke waarneming. Vandaar dat clusterhoofdpijn vaak gepaard gaat met aangezichtspijn. De pijn gaat vaak gepaard met een rood, tranend oog, neusverstopping, ooglidoedeem, pupilvernauwing en/of pupilvernauwing, verhoogde zweetsecretie van voorhoofd/gelaat en onrustig gevoel en bewegingsdrang.

De diagnose is lastig te stellen, omdat er ook sprake kan zijn van verstoorde intercerebrale processen of vaatafwijkingen.

Wat erg opmerkelijk is, is dat de aanvallen in clusters van weken tot maanden optreden. Er zijn aanwijzingen dat de hypothalamus als een belangrijke regulator fungeert van het optreden van hoofdpijnaanvallen (May 1998).

Bij 80 tot 85% van de patiënten met clusterhoofdpijn is er sprake van een episodische vorm waarbij er een reeks van aanvallen alternerend optreedt met pijnvrije episodes. Het is onduidelijk waarom de aanvallen in clusters van weken tot maanden optreden. Tijdens een clusterperiode kunnen bepaalde factoren aanleiding geven tot het optreden van aanvallen. Dit zijn onder andere alcohol, histamine, nitraten, lange vliegreizen of verblijf op grote hoogte, zoals in de bergen. Met het toenemen van de leeftijd neemt vaak de tijd tussen de clusters toe.

Tijdens een clusterperiode heeft het zin om de genoemde eventuele provocerende factoren te vermijden (NGH-Standaard Hoofdpijn, 2014). Verder wordt de eerste clusterhoofdpijn altijd door de neuroloog behandeld. Zuurstoftherapie en het toedienen van triptaan lijken effectieve methoden voor het behandelen van aanvallen (Francis 2010, Law 2010, Matharu 2010).

Medicatieovergebruikshoofdpijn

Klachten van medicatieovergebruikshoofdpijn zijn aspecifieke hoofdpijnklachten die worden veroorzaakt door overmatig gebruik van medicatie of andere middelen gedurende langer dan 3 maanden. Dit zijn onder andere: NSAID’s(>15 per maand), paracetamol (>15 per maand) en triptanen (>10 per maand). De mensen met middelen geïnduceerde hoofdpijn klagen over een aanvalsgewijze hoofdpijn die in de loop van de tijd in frequentie is toegenomen. Vaak worden de mensen er s ‘nachts of s ’ochtends wakker van en nemen dan weer medicatie. De patiënten raken zo in een vicieuze cirkel met dagelijks optredende hoofdpijn en dagelijks optredende inname van medicijnen. Behalve hoofdpijn komende de volgende symptomen ook voor: vermoeidheid, misselijkheid, snelle irritatie, concentratiestoornissen, rusteloosheid, angst en depressie (NGH-Standaard Hoofdpijn, 2014).

Het moge duidelijk zijn dat massage bij medicatieovergebruikshoofdpijn niet de juiste behandeling is.

Conclusie

Massage lijkt een positief effect te hebben op zowel de spanningshoofdpijn als migraine aanvallen in twee Randomised Controlled Trials. Clusterhoofdpijn zal worden behandeld door de neuroloog. Het verdient aanbeveling om meer onderzoek te doen over het effect van massage op de verschillende soorten hoofdpijnklachten. Dit moet dan gebeuren met een grotere steekproef, zodat meer definitieve conclusies getrokken kunnen worden.

Over de auteur

Gautam Kumar is fysiotherapeut en student bewegingswetenschappen. Hij schrijft o.a. voor Masseurs Netwerk Nederland artikelen en geeft workshops.

© Masseurs Netwerk Nederland 2014. Alle rechten voorbehouden.  www.masseursnetwerk.nl

Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is niet toegestaan.
U wordt uitgenodigd een directe link naar het artikel op de website www.masseursnetwerk.nl  op uw website op te nemen en de link naar het artikel te delen op social media.

Referenties

  1. Ekbom K. Evaluation of clinical criteria for cluster headache with special reference to the classification of the International Headache Society. Cephalalgia. 1990;10:195–197.
  1. Francis GJ, Becker WJ, Pringsheim TM. Acute and preventive pharmacologic treatment of cluster headache. Neurology 2010; 72:463-73.
  1. Law S, Derry S, Moore RA. Triptans for acute cluster headache. Coachrane Database Syst Rev 2010; CD009042.
  1. Lawler SP, Cameron LD. A randomized, controlled trial of massage therapy as a treatment for migraine. Ann Behav Med. 2006 Aug;32(1):50-9.
  1. Matharu M. Cluster headache. Clin Evid (online) 2010.
  1. May A, Bahra A, Buchel C, Frackowiak RSJ, Goadsby PJ. Hypothalamic activation in cluster headache attacks. Lancet 1998;352:275.
  1. Nederlandse Vereniging voor Neurologie. Richtlijnen diagnostiek en behandeling chronische recidiverende hoofdpijn zonder neurologische afwijkingen. 1e herziening (2007).
  1. NHG-Standaard Hoofdpijn (derde herziening)

Dekker F, Van Duijn NP, Ongering JEP, Bartelink MEL, Boelman L, Burgers JS, Bouma M, Kurver MJ. Huisarts Wet 2014;57(1):20-31.

  1. Quinn C, Chandler C, Moraska A. Massage therapy and frequency of chronic tension headaches. Am J Public Health. 2002 Oct;92(10).

Massagevakbeurs 2015

Op 7 en 8 maart 2015 was Masseurs Netwerk Nederland aanwezig op de Massagevakbeurs in Hoevelaken. Hier zijn de foto’s.

Knieklachten: Onderzoek, differentiatie en behandeling

Datum: 10-04-2015 van 19:30 tot 21:30
Locatie: Rooseveltstraat 12 in Leiden
Kosten: € 7,50

aanmelden

Inleiding

kniegewrichtDe knieën zijn bij uitstek gewrichten die grote inwerkende krachten te verduren krijgen, met name in de sport. Hierdoor kunnen zowel acute blessures ontstaan als blessures die ontstaan
door overbelasting. Welke klachten kunnen er optreden in de knie? Wat is het verschil tussen acute blessures en overbelastingblessures?
Hoe handel je bij acute knieblessures en wat is het te volgen beleid bij deze klachten?
Dit en meer in deze netwerkbijeenkomst over knieklachten.

Doel van de bijeenkomst

Het doel van deze bijeenkomst is kennis vergaren van de verschillende pathologieën die kunnen ontstaan in en rondom het kniegewricht. Je leert het ontstaansmechanisme van verschillende acute blessures, hoe je ze kunt herkennen en hoe je hierbij moet handelen. Wat zijn bijvoorbeeld de rode vlaggen in het kniegewricht?
Ook blessures als gevolg van een langdurige overbelasting komen in het kniegewricht vaak voor. Binnen deze netwerkbijeenkomst leer je verschillende blessures van elkaar te onderscheiden en leer je het te volgen beleid bij verschillende knieklachten.

Inhoud

  • Anatomie kniegewricht
  • Indeling knieklachten acuut / overbelasting
  • Rode vlaggen knieklachten
  • Differentiaal diagnostiek knieklachten
  • Onderzoek bij acute knieklachten
  • Beleid bij acute knieklachten

Docent

erwin adan hardloperDe bijeenkomst zal worden verzorgd door Erwin Adan, fysiotherapeut bij Fysiotherapie Zeeland, docent MSP Opleidingen en topsporter. Erwin is een atleet gespecialiseerd in de
middellange afstand en werkt als fysiotherapeut met (top)sporters uit allerlei takken van sport. Erwin volgt op het moment de masteropleiding manuele therapie.

 

 

 

Voorbereiding bijeenkomst

Artikel knieklachten

Dopingpreventie: jouw rol als begeleider in de sport

Datum: 27-05-2015 van 19:30 tot 21:30
Locatie: Rooseveltstraat 12 in Leiden
Kosten: € 7,50

aanmelden

Inleiding

Sport is te mooi voor doping! Helaas blijft doping in de sport continue in het nieuws. Zo heeft recentelijk de Belgische arts Geert Leinders nog een levenslange schorsing gekregen vanwege zijn rol als arts bij de RABOBANK wielerploeg.

dopingautoriteit

De Dopingautoriteit is in Nederland de onafhankelijke anti-doping organisatie. Zij werkt in opdracht van het ministerie van WVC en NOC*NSF en in nauwe samenwerking met vele nationale en internationale organisaties. De Dopingautoriteit heeft naast opsporing en handhaving voorlichting als een van de speerpunten van beleid.

Deze voorlichtingsbijeenkomst is speciaal voor begeleiders in de sport: trainers, coaches, fysiotherapeuten, sportmasseurs, personal trainers, fitnesstrainers. Als begeleider in de sport is het belangrijk dat je je bewust bent van het feit dat vooral beginnende (top)sporters (en hun ouders) zich meestal niet realiseren dat een dopingovertreding zo gemaakt kan zijn. Het gebruik van medicijnen, voedingssupplementen en drugs levert een risico op. Daarom is het van groot belang dat jij als sportbegeleider de sporter wilt en kunt informeren over de belangrijkste dopingregels en procedures.

Doel van de bijeenkomst

In deze bijeenkomst word je helemaal bijgepraat over alle belangrijke aspecten van dopingpreventie. Na het volgen van deze bijeenkomst ben je je meer bewust van je verantwoordelijk als sportbegeleider met betrekking tot doping en kan je jouw sporters optimaal adviseren.

Inhoud

  • Kennis van beschikbare voorlichtingsinstrumenten
  • Kennis van en inzicht in risico’s van dopinggebruik bij sporters
  • Kennis van en inzicht in de belangrijkste dopingregels om sporters optimaal preventief te adviseren
  • Inzicht in de voorbeeldfunctie als sportbegeleider

Trainer

BartDe bijeenkomst zal worden verzorgd door Bart Coumans.

Bart Coumans is bewegingswetenschapper, Certified Strength and Conditioning Specialist (CSCS bij de NSCA) en mentaal trainer. Hij is sinds 2002 werkzaam bij de Dopingautoriteit, momenteel als Hoofd Preventie. Daarvoor was hij ruim 10 jaar werkzaam op het terrein van sport, gezondheid en prestatie, bij respectievelijk het Nederlands Instituut voor Sport en Gezondheid (NISG) en NOC*NSF. Hij is co-auteur van het boek Op Eigen Kracht en Doping: de nuchtere feiten. In zijn vrije tijd is hij docent bij de Judobond Nederland, judoleraar en mentaal trainer van (wedstrijd)judoka’s. Zijn eigen voornaamste sporten zijn judo, fitness/krachttraining, hardlopen en fietsen.

Voorbereiding

Tdoping apper voorbereiding op deze bijeenkomst adviseren we je de Dopingwaaier App te downloaden.

Bezoek Anatomisch Laboratorium LUMC

Dit bezoek is alleen toegankelijk voor (oud) cursisten van MSP Opleidingen.

Beschikbare startdata & locaties

Onder deskundige begeleiding zullen diverse preparaten worden getoond van het menselijk lichaam. Doelstelling is het vergroten van het inzicht in de anatomie van de mens. Dit bezoek is uitsluitend toegankelijk voor (oud) cursisten van MSP Opleidingen. Een bezoek aan dit laboratorium is een unieke kans, omdat dit normaal niet voor particulieren mogelijk is.

De bijeenkomst zal (onder voorbehoud van het aantal aanmeldingen) plaatsvinden op:

– Dinsdag 10 maart 2015 van 13.00 – 14.30 uur én
– Dinsdag 10 maart 2015 van 15.00 – 16.30 uur

Maximaal 30 personen per groep.

De kosten voor deze bijeenkomst bedragen € 32,50.
De bijeenkomst is geheel vrijblijvend voor (oud)cursisten die hier belangstelling voor hebben.

Ga naar http://www.mspopleidingen.nl/bezoek-anatomisch-laboratorium-lumc/ om je in te schrijven.

Inschrijving uiterlijk 25 februari a.s., zodat we je zo snel mogelijk de verdere informatie kunnen doorgeven. Je ontvangt alsdan nadere informatie over de locatie en de voorbereiding op het bezoek.

Interactief netwerken

Inleiding

In december 2014 hebben ruim 3500 ondernemers meegedaan aan een onderzoek van het Kvk Ondernemerspanel. Hier kwam onder andere uit dat ongeveer de helft van de ondernemers behoefte heeft aan inspirerende voorbeelden van collega-ondernemers en fysieke informatieve bijeenkomsten en workshops.

Doel

Het doel van de interactieve netwerkbijeenkomst op 13 maart 2015 is:

  • Bewustwording van het belang van netwerken voor jou als masseur met een eigen praktijk
  • Meegeven van praktische tips en tools om in de praktijk aan de slag te gaan
  • Beter leren kennen van collega-masseurs

Inhoud

Tijdens de bijeenkomst spelen we in groepjes van maximaal 5 deelnemers het Vindjeklant spel Netwerken.
Met behulp van vraag- en antwoordkaarten leer je over de soorten netwerken die er zijn en het benutten van de mogelijkheden.
Je wordt je bewust van het belang van netwerken voor jou als ondernemer en de manier waarop je dit doet.

Voorbeeld van een vraag:

Wat is het verschil tussen twee vrouwen die netwerken en twee mannen die netwerken?

  • A) vrouwen praten ook over de privésituatie
  • B) mannen staan naast elkaar
  • C) er is geen verschil

Iemand uit het groepje leest de vraag en de antwoorden hardop voor. Een ieder geeft het antwoord wat hij/zij denkt dat het juiste is en beargumenteert zijn/haar keuze.
Daarna wordt het antwoord en de toelichting voorgelezen.
Het antwoord op de vraag houden we nog even geheim tot vrijdag 13 maart…. 😉

Interactief

Tijdens deze bijeenkomst ben je interactief bezig met je collega-masseurs. Je leert elkaar op een andere manier kennen en je doet kennis op over jezelf en je manier van netwerken.
Je zult geïnspireerd raken door het spel, de prikkelende vragen en je spelgenoten. Al spelenderwijs ben je al bezig met netwerken.

Trainer

adindaDe interactieve bijeenkomst wordt begeleid en verzorgd door Adinda Keizer van Vindjeklant.nl.

Adinda adviseert al zeven jaar succesvol ondernemers bij het vinden en binden van klanten.
Met haar achtergrond van 20 jaar sales en marketing, deelt Adinda haar praktische kennis graag met ondernemers.
Als ondernemerscoach en trainer helpt ze ondernemers om bij het commerciële deel van het ondernemerschap.
Want naast vakkennis is goed ondernemerschap de sleutel tot een succesvolle praktijk!

Over het vindjeklantspel

Het vindjeklantspel is gebaseerd op de meest voorkomende signalen, behoeften en vragen die Adinda Keizer noteerde uit haar inmiddels honderden ondernemersgesprekken en coachtrajecten. “Ik was op zoek naar een methodiek waarmee ik een adequate ondersteuning kon bieden aan een grote groep ondernemers. Alle tips en trics, maar ook de valkuilen van netwerken zijn verwerkt in het Vindjeklantspel Netwerken. Maar het belangrijkste is dat het ook leuk is!”

Aanmelden

Wetenschappelijk bewijs wat betreft massage bij lage rugklachten

The Cochrane Collaboration is een onafhankelijke, internationale non-profit organisatie die over alle medische onderwerpen het beschikbare wetenschappelijke bewijs kritisch bekijkt en daar samenvattingen van schrijft. Onderstaand stuk is de in het Nederlands vertaalde samenvatting van het verzamelde bewijs over massage bij lage rugklachten.

Furlan AD, Imamura M, Dryden T, Irvin E. Massage for low-back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews 2008, Issue 4. Art. No.: CD001929. DOI: 10.1002/14651858.CD001929.pub2.

Massage voor lage rugpijn

Lage rugpijn is een van de meest voorkomende en meest kostbare aandoeningen van het bewegingsapparaat in deze moderne tijd. Zeventig tot vijfentachtig procent van de bevolking heeft ooit in het leven last van lage rugpijn. Voorstanders van massage zeggen dat massage pijn en beperkingen vermindert, en dat het herstel van functie bevordert.

In deze review wordt massage gedefinieerd als manipulatie van weke delen met handen of een mechanisch apparaat. Met lage rugpijn wordt hier bedoeld: lage rugpijn waar geen specifieke oorzaak voor aanwijsbaar is, zoals infectie, kanker, uitzaaiingen, osteoporose, reuma, fracturen, ontstekingen of hernia’s.

Dertien gerandomiseerde onderzoeken (1596 deelnemers) die verschillende typen van massage bekeken, werden opgenomen in het onderzoek.

Massage had meer kans op effect als het werd gecombineerd met oefeningen en voorlichting. Massage was effectiever dan gewrichtsmobilisatie, ontspanningstechnieken, fysiotherapie, acupunctuur en zelfeducatie. Het leek alsof acupressuur of drukpuntmassage betere resultaten leveren dan klassieke Zweedse massage, maar er is meer onderzoek nodig om dit definitief te bevestigen.

In geen van de studies werden ernstige bijwerkingen gemeld. Sommige patiënten hadden wel last van enige pijn tijdens of kort na de behandeling. Sommige patiënten hadden een allergische reactie op de massageolie.

Samenvatting

Samenvattend kan massage heilzaam zijn voor patiënten met subacute (tussen 4 – 12 weken bestaand) en chronische (langer dan 12 weken bestaand) lage rugpijn, vooral als het gecombineerd wordt met oefeningen en voorlichting.

© Masseurs Netwerk Nederland 2014. Alle rechten voorbehouden. www.masseursnetwerk.nl

Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is niet toegestaan.
U wordt uitgenodigd een directe link naar het artikel op de website www.masseursnetwerk.nl op uw website op te nemen en de link naar het artikel te delen op social media.

Het effect van massage op het verminderen van pijnklachten van de nek en schouder

De Richtlijn Aspecifieke klachten arm, nek en/of schouders (2012) geeft een prevalentie van 35% in de Nederlandse werkende bevolking.

Deze gegevens zijn moeilijk te interpreteren, omdat er verschillende definities van dergelijke klachten in onderzoeken worden gehanteerd (Blatter, Heuvel, Bongers, Picavet & Schoemaker, 2001).

Recentelijk wordt de term KANS (klachten aan schouder, nek en arm) veel gebruikt om deze klachten te beschrijven (Hendriks, van Ettekoven, Bekkering & Verhoeven, 2000).

KANS kan meerdere oorzaken hebben, maar steeds ligt aan de klachten een verstoring van de balans tussen belasting en belastbaarheid ten grondslag. In veel gevallen zijn de klachten voorafgegaan door langdurig uitgevoerde activiteiten met herhaalde bewegingen, of een langdurig volgehouden statische houding.

Werk, huishouden, studie of hobby zijn hiervan voorbeelden (Kuijpers, van Tulder, van der Heijden, Bouter & van der Windt, 2006).

Schouder- en nekklachten hebben vaak een langdurig beloop en zijn vaak recidiverend van aard.

De prognose van schouder- en nekklachten is ongunstiger wanneer de klachten bij het eerste consult al langdurig bestaan of zeer pijnlijk zijn, en wanneer de klachten geleidelijk zijn ontstaan (Kuijpers, Van der Windt, Van der Heijden & Bouter, 2004). Werk gerelateerde factoren en psychosociale factoren kunnen een ongunstige invloed hebben op het beloop van de klachten (Kuijpers, Van der Windt, Boeke, Twisk, Vergouwe, Bouter, et al 2006).

Massage en nek- en schouderpijn

Ling Jun Kong et al. (2013) beschreven in een systematic review het effect van massage op schouder- en nekpijn. In deze review werden 12 studies van hoge kwaliteit geïncludeerd. Voor de criteria van de kwaliteit van de studies werd de Pedro score van 6 of hoger gebruikt, wat een betrouwbare manier is om de kwaliteit van een artikel te beoordelen (Maher CG, Sherrington C, Herbert RD, Moseley AM &Elkins M, 2003).

De 12 studies vergeleken massage met een controle groep die geen massage ontving op korte en lange termijn. De resultaten lieten zien dat massage op korte termijn, tot 24 uur na de massagebehandeling, pijnvermindering opleverden voor de nek (p<0.00001) en schouder (p=0.002).

Op een termijn van 3 dagen tot 3 maanden had massagetherapie een positief effect op het verminderen van alleen schouderpijn (p=0.003).

Massage lijkt geen beter effect te hebben op het verminderen van pijn dan oefentherapie.

De auteurs geven aan dat het lastig is om de 12 studies met elkaar te vergelijken, omdat de toegepaste massage bij mensen met schouder- en nekklachten verschilde in bijvoorbeeld frequentie, duur, aantal sessies en techniek. Hierdoor is het moeilijk om praktische aanbevelingen te doen. In de toekomst zal er dus meer onderzoek moeten worden gedaan met dezelfde gestandaardiseerde protocollen om de resultaten beter met elkaar te kunnen vergelijken en praktische aanbevelingen te kunnen doen.

Conclusie

Het lijkt er op dat massage een positieve effect heeft op het verminderen van de pijn van de nek- en schouders tot 24 uur. Op een termijn van 3 dagen tot 3 maanden geeft massage een pijnreductie voor alleen de schouders.

Over de auteur

Gautam Kumar is fysiotherapeut en student bewegingswetenschappen. Voor Masseurs Netwerk Nederland schrijft hij artikelen en geeft hij workshops.

© Masseurs Netwerk Nederland, 2014. Alle rechten voorbehouden.  www.masseursnetwerk.nl

Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is niet toegestaan.
U wordt uitgenodigd een directe link naar het artikel op de website www.masseursnetwerk.nl op uw website op te nemen en de link naar het artikel te delen op social media.

Referenties

  1. Blatter BM, Bongers PM. Workrelated neck and upper limbsymptoms (RSI): High risk occupations and risk factors in the Dutch workingpopulation. Hoofddorp: TNO Work and Employment; 1999.
  1. Blatter BM, Heuvel SG van den, Bongers PM, Picavet HSJ, Schoemaker CG. De omvang van verzuim en arbeidsongeschiktheid door RSI. Hoofddorp: TNO Arbeid; 2001. Report No.: R2014889/1020123.
  1. CBO Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg. Richtlijn aspecifieke klachten arm, nek en/of schouders. Utrecht: CBO, 2012.
  1. Hendriks HJM, Ettekoven H van, Bekkering GE, Verhoeven ALJ. Implementatie van KNGF-richtlijnen. Fysiopraxis. 2000;9:9-13.
  1. Kuijpers T, Van Tulder MW, Van der Heijden GJ, Bouter LM, Van der Windt DA. Costs of shoulder pain in primary care consulters: a prospective cohort study in The Netherlands. BMC Musculoskelet Disord 2006a;7:83.
  1. Kuijpers T, Van der Windt DA, Van der Heijden GJ, Bouter LM. Systematic review of prognostic cohort studies on shoulder disorders. Pain 2004;109:420-31.
  1. Kuijpers T, Van der Windt DA, Boeke AJ, Twisk JW, Vergouwe Y, Bouter LM, et al. Clinical prediction rules for the prognosis of shoulder pain in general practice. Pain 2006b;120:276-85.
  1. Kong LJ, Zhan HS, Cheng YW, Yuan WA, Chen B, Fang M. Massage therapy for neck and shoulder pain: a systematic review and meta-analysis. Evid Based Complement AlternatMed. 2013;2013:613279.
  1. Maher CG, Sherrington C, Herbert RD, Moseley AM, Elkins M. Reliability of the PEDroscale for rating quality of randomizedcontrolled trials. Physical Therapy. 2003;83(8):713–721.

Het effect van massage op stress

Inleiding

Bij stress denken we direct aan overspannenheid, het maken van examens of zware werkdruk. Fysiologisch verstaat men echter onder stress het geheel aan veranderingen dat in het lichaam optreedt ten gevolge van een probleem of onverwachte situatie waaraan men wordt blootgesteld (Burgerhout, 2001).

De reactie van stress verloopt in 3 fases: de alarmfase, de afweerfase en de uitputtingsfase.

In de alarmfase komt het lichaam in een verhoogde staat van waakzaamheid door het waarnemen van een onverwachte of bedreigende prikkel. Hiervoor wordt vaak de term “vecht- of vluchtreactie” gebruikt. Tijdens deze reactie wordt de sympathicus geactiveerd die er voor zorgt dat de bijnier, adrenaline en cortisol afgeeft. Adrenaline zorgt voor een vergrote alertheid, wat gepaard gaat met een verhoogde hartslag. Cortisol, ook wel het stresshormoon genoemd, zorgt o.a. voor een verhoogde glucoseconcentratie in het bloed door spierweefsel af te breken. Hierdoor is er meer energie paraat voor mogelijk gevaar.

Wanneer in de alarmfase het gevaar niet kan worden afgewend, komt het lichaam in de afweerfase. De concentraties cortisol en adrenaline in het bloed blijven verhoogd. Ook de afbraak van spierweefsel blijft doorgaan. Daarnaast is ook het metabolisme verhoogd en het immuunsysteem onderdrukt.

De afweerfase kan vaak vele weken onderhouden worden, maar uiteindelijk kan het uitputten. Dan komt het lichaam in de uitputtingsfase met als gevolg dat de lichamelijke conditie verslechtert.

Een veel voorkomend probleem met studies naar het effect van massage op stress, is dat stress niet exact te meten is. (Bost, Wallis, 2005). Wel zijn de fysiologische reacties op stress (zoals hartslag, bloeddruk en cortisolgehalte) indicatoren voor de mate van stress (Clow, 2001).

Omdat als gevolg van stress en angst dezelfde fysiologische symptomen optreden, wordt (de mate van) stress ook vaak gemeten met vragenlijsten over angst.

In dit artikel beschrijven we aan de hand van twee literatuurstudies het effect van massage op het verminderen van stress.

Massage en stress

Harris & Richards (2009) beschreven in een literatuurstudie het effect van massage op het ontspannen van het lichaam. In deze literatuurstudie werden er 21 studies geïncludeerd die het effect van massage van de rug onderzochten. De meeste studies die in deze review zijn opgenomen, gebruikten een protocol waarin er 3 of 10 minuten gemasseerd werd. Massage van de lage rug liet voor zowel de 3 als de 10 minuten massage een verbetering zien op fysiologische (hartslag) en psychologische variabelen (angst en agressie).

Harris & Richards geven aan dat ondanks de positieve resultaten, de conclusie toch met voorzichtigheid moet worden getrokken.

In een literatuurstudie van Moyer et al (2011), werd het effect van massage op het cortisol gehalte onderzocht met een literatuurstudie. Er werden 18 studies opgenomen in deze review. Uit dit onderzoek komt naar voren dat het effect van massage op het verminderen van het cortisol gehalte zeer klein is. Massage heeft echter wel een positieve effect op het verminderen van angst, depressie en pijn. Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een ander mechanisme dan het verminderen van cortisol door massage. Wat dit mechanisme precies is, is nog onduidelijk.

Conclusie

Massage lijkt een positief effect te hebben op het reduceren van stress. Cortisol, ook wel het stresshormoon genoemd, lijkt niet of in geringe mate te verminderen na een massage. De positieve effecten van massage worden waarschijnlijk veroorzaakt door een andere mechanisme dan door cortisolverlaging in het lichaam.

Ondanks de positieve effecten van massage op stress, is er echter een kritische noot, omdat de meeste onderzoeken van lage methodologische kwaliteit zijn:

  • er is een kleine steekproef gebruikt
  • de patiënten zijn niet gerandomiseerd toegewezen aan de groepen
  • er was geen controlegroep
  • er was geen sprake van een geblindeerd onderzoek.

Hierdoor is het niet mogelijk om goede uitspraken te doen. Daarbij zijn er in de meeste onderzoeken verschillen in de duur van de massage, de duur van het onderzoek en het type massage, waardoor het moeilijk is om de onderzoeken met elkaar te vergelijken.

We bevelen daarom aan om in de toekomst onderzoeken te doen met een grotere steekproef en met een gestandaardiseerd behandelprotocol.

Over de auteur

Gautam Kumar is fysiotherapeut en student bewegingswetenschappen.
Voor Masseurs Netwerk Nederland schrijft hij artikelen en geeft hij workshops.

© Masseurs Netwerk Nederland 2016. Alle rechten voorbehouden.  www.mspopleidingen.nl

Overname van het artikel op individuele websites en social media sites is toegestaan onder voorwaarde van bronvermelding en het volledig ongewijzigd laten van het artikel.

Referenties

Bost, N., & Wallis, M. (2006). The effectiveness of a 15 minute weekly massage in reducing physical and psychological stress in nurses. Aust J Adv Nurs, 23(4). 28-33. doi:10.1016/j.jevs.2009.07.017

Burgerhout W.G., Mook G.A., Morree de J.J., Zijlstra W.G.: Fysiologie Leerboek voor paramedische opleidingen. Uitgeverij Elsevier gezondheidszorg, Maarssen 2001

Clow, A. 2001. The physiology of stress. In Jones F. and Bright J. (eds.), Stress: myth, theory and research (pp. 47-61). London: Pearson Education Limited.

Harris, M., & Richards, K.C. (2010). The physiological and psychological effects of slow-stroke back massage and hand massage on relaxation in older people. Journal of clinical nursing, 19(7-8):917-26. doi: 10.1111/j.1365-2702.2009.03165.x

Moraska, A., Pollini, RA., Boulanger, K., Brooks, M.Z., &Teitlebaum. L. (2010) Physiological Adjustments to stress Measures following massage therapy: A review of the literature. Advance Access Publication, 7(4)409–418 doi:10.1093/ecam/nen02

Moyer, C.A., Seefeldt, L., Mann, E.S., &Jackley, L.M. (2011). Does massage therapy reduce cortisol? A comprehensivequantitative review. J BodywMov Ther, 15(1),3-14. doi 10.1016/j.jbmt.2010.06.001